په‌یوه‌ندیپه‌رتووکخانه‌رۆشنبیرییلینکئه‌رشیفنووسه‌رانده‌سپێک

١٧\٦\٢٠١١

بەکارهێنانی (دی دی تی) راگرن!

 


دی. دی.تی لە 1940وە بۆ لەناوبردنی پەخشە، مێش، ئەسپێ، کێچ بەکاردێت تا رێگە لە نەخۆشی مەلاریا بگیرێت، بەڵام دەمێکە هەندێ وڵات و رێکخراوە جیهانییەکان داوای قەدەغەکردنی(DDT)دەکەن. هێشتا(دی.دی.تی و پێدەوترێ جمکسین)لە کوردستان و عیراق بەکاردەهێنرێت. بە گوێرەی زانیاری سایتی(پەیامی خەڵک)، لەم رۆژانە لە ئاوایی(زەردە)ی سەر بە شاری کفری و دێهاتەکانی تری گەرمیان لەلایەن دەزگا پەیوەندیدارەکانەوە(DDT)یان بەکارهێناوە.
ئەم مادەیە بۆ لەناوبردنی مەلوموری زیانبەخش و نەخۆشی مەلاریا بەکاردەهێنرێ، بەڵام لە:


- ساڵی 1972 لە ئەمریکا قەدەغەکراوە. پێشتر لەلایەن سوپای ئەمریکا بۆ لەناوبردنی ئەسپێ بەکارهاتووە.
- ساڵی1978لە ئەڵمانیا قەدەغەکراوە.
- لە 22/5/2001جاڕنامەی ئەستۆکهۆڵم درووستکردنی ئەو مادەیە قەدەغەکردووە.
- لە ساڵی 2009وە رێکخراوی ژینگەی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان(UNEP) و رێکخراوی تەندرووستی جیهانی(WHO) هەوڵی جۆربەجۆر دەدەن بۆ قەدەغەکردنی بەکارهێنانی(DDT).

زیانەکانی دی. دی. تی چییە.


زیانی(دی.دی.تی)زۆر مەترسیدارە:
1- مادەی (Cancerogen)ی تێدایەو ئەمە دەبێتە هۆی نەخۆشی شێرپەنجە.
2- کارتێکردنی هەیە لەسەر هۆرمۆنی(ئۆسترۆگین)لەلای مێینە و هۆرمۆنی(ئەندرۆگین)ی نێرینە.
3- هەنگ لەناودەبات.


لە مەکسیک مۆدێلی دژ بە نەخۆشی مەلاریا هەیەو لە وڵاتانی ئەمریکای لاتین و لە نزیکەی40 وڵاتی دنیا بەکاردەهێنرێت. بەو مۆدێلە 60% نەخۆشی و گیانلەدەستدانی مرۆڤ بەهۆی مەلاریا کەم کراوەتەوە.


ئێمە داوا لە حکومەت و وەزارەتی کشتوکاڵ دەکەین، هەوڵ بدەن مادەی لەناوبەری ئەڵتەرناتیڤ بۆ(دی.دی.تی)بەکاربهێنن.
 


کەمپەین بۆ هەڵوەشاندنی فەرمانی ٨١
15\6\2011

 

 

 

په‌یوه‌ندیپه‌رتووکخانه‌رۆشنبیرییلینکئه‌رشیفنووسه‌رانده‌سپێک