په‌یوه‌ندیپه‌رتووکخانه‌رۆشنبیرییلینکئه‌رشیفنووسه‌رانده‌سپێک

٣٠\١\٢٠١١

به‌کارهێنانی منداڵان بۆ کاری تیرۆریستی گه‌وره‌ترین تاوانه‌.


ره‌زا شوان     


له‌ ڕۆژی دوو شه‌ممه‌ی ڕابردوو دا، له‌ ڕێکه‌وتی ٢٥ / ١/ ٢٠١١ دا، له‌ شاری لاهوور له‌ وڵاتی پاکستان دا، که‌ ئه‌م شاره‌ گرنگترین مه‌ڵبه‌ندی ڕۆشنبیریی پاکستانه‌. منداڵێکی ته‌مه‌ن سیانزه‌ ساڵان، له‌ لایه‌ن بزووتنه‌وه‌ی تووندڕه‌وی چه‌کدارییی تاڵیبانه‌وه‌ هه‌ڵخه‌ڵه‌تێنرابوو، به‌ پشتێنێکی داڕێژراو به‌ ته‌قه‌مه‌نییه‌وه‌ ، له‌ ناو ئاپوڕای ڕێوڕه‌سمێکی شیعه‌کان دا، به‌ بۆنه‌ی ڕۆژی عاشوراوه‌ ، خۆی ته‌قانده‌وه‌ ، بووه‌ هۆی کوشتنی سیانزه‌ که‌سی بێ تاوان و بریندارکردنی په‌نجا و دوو که‌سیش.. که‌چی بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبان زۆر به‌ شانازییه‌وه‌ به‌رپرسێتی خویان له‌و کاره‌ساته‌ خوێناوییه‌ ڕاگه‌یاند.

ئه‌وه‌ی ئێمه‌ لێره‌دا مه‌به‌ستمانه و به‌لامانه‌وه‌ گرنگه‌ ، تاوانی به‌کارهێنانی منداڵانه‌ له‌ کاری تیرۆریستی و هه‌رکارێکی تری ناشایسته‌دا..تیرور هه‌ر خوی تاوانێکی گه‌وه‌ره‌یه‌ و په‌تایه‌کی کوشنده‌ و قێزه‌وه‌نی ئه‌م سه‌رده‌مه‌یه.. به‌ڵام قوستنه‌وه‌ی دڵپاکی و بێوه‌یی و ساده‌یی و ڕاستگۆیی و خۆشبڕوای منداڵان ، له‌ لایه‌ن تیرۆریستانه‌وه‌ بۆ به‌کارهێنانیان بۆ ئه‌نجامدانی کاری تیرۆریستی ، له‌ پێناوی هێنانه‌دیی ئامانج و مه‌به‌سته‌ گڵاوه‌کانیان. گه‌وره‌‌‌ترین تاوانه‌،به‌ڵام که‌ی له‌ فه‌رهه‌نگی تیرۆریستان دا ڕه‌وشت و به‌ها و مرۆڤایه‌تی و سۆز و به‌زه‌یی و هه‌ق و ویژدان بوونی هه‌بووه‌ و هه‌یه‌؟ ئه‌م تیرۆریسته‌ تاوانبارانه‌، منداڵه‌کانیشیان به‌ ڕق و کینه‌ و دوژمنکاری و کوشتن بڕین و زوڵم کردن و خوێنڕشتن و تاوان و دزی و جه‌رده‌یی گۆش و په‌روه‌رده‌ ده‌که‌ن.. بێگومان ئه‌مه‌ په‌روه‌رده‌یه‌کی هه‌ڵه‌ و سه‌قه‌ت و زیانبه‌خشه‌ و ڕه‌نگدانه‌وه‌ و کاریگه‌رییه‌کی نێگه‌تیڤی لێ ده‌که‌وێته‌وه‌ و زیانێکی زۆر به‌ ئاینده‌ سه‌رجه‌می مرۆڤایه‌تی ده‌گه‌یه‌نێت.‌

گیانی ناسکی منداڵان ، بیر و هۆشی بێ گه‌ردیان ، دڵپاکی و ڕاستگۆییان ، بێ وه‌ی و به‌رائه‌تیان مه‌شوێنن.. پێویسته‌ منداڵان به‌ خۆشه‌ویستی و هاوڕێتی و جیاوازی نه‌کردن و یه‌کسانی و یه‌کتری قبووڵ کردن و پێکه‌وه‌ژیان و هاوکاری کردن و ئاشتی و ئازادی و ڕێزگرتن و دادپه‌روه‌ری و سۆز و به‌زه‌یی و باشه‌ و خێرخوازیی و... گۆش و په‌روه‌رده و ڕێنماییان‌ بکه‌ن، کورد وته‌نی: چی بچێنن ئه‌وه‌ ده‌دوورنه‌وه‌ .

تیرۆریستان تاوانی له‌وه‌ش نامرۆڤانه‌تر و به‌دڕه‌وشتر و قێزه‌وه‌نتریان له‌ عێراق دا ئه‌نجام دا، ئه‌گه‌ر گه‌ردێک ئابڕوو و ویژدانیان ببوایه‌ ، تا ئه‌و ڕاده‌یه‌ شۆڕنابوونه‌وه‌ بۆ ناخی بێڕه‌وشتییان. ئه‌وه‌بوو چه‌ند منداڵێکی که‌م ئه‌ندامی هۆش و له‌شیان قۆزته‌وه‌ ، به‌ تایبه‌تیش له‌ ناوچه‌ی دیاله‌دا، بۆ کاری تیرۆریستی و خۆکوژی به‌کاریان هێنان ، به‌بێ ئه‌وه‌ی که‌ ئه‌و منداڵه بێ تاوان و ‌ به‌سزمانه‌ نه‌قوستانانه‌، به‌ خۆیان بزانن چیان لێ دێت یا ته‌قینه‌وه‌ و خۆکوژی چییه‌، یا له‌ مه‌به‌ست و مه‌رامی نه‌گریس و گڵاوی تیرۆریستانی‌ به‌ ناوه‌ ده‌وڵه‌تی ێسلامی له‌ عێراق دا ، بزانن چییه‌ و چی نییه‌.. ئه‌مه‌ چ تاوانێکه‌؟

هه‌ر له‌لایه‌ن تیرۆریستان و چه‌ند گرووپێکی مافیا و جه‌رده‌وه‌ له‌ عێراق دا، چه‌ندین منداڵ و ساوایان ڕفاند و له‌ حه‌شارگه‌کانییان دا وه‌کو بارمته‌ ده‌یان شاردنه‌وه‌، به‌ هۆی ته‌له‌فۆن یا نامه‌وه‌ داوای پاره‌یه‌کی خه‌یاڵییان له‌ خێزانه‌کانیان ده‌کرد تا ئازادیان بکه‌ن ، هه‌ندێک له‌و منداڵه‌ ڕفێنراوانه‌ ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که‌ خیزانه‌کانیان ئه‌و پاره‌ زۆره‌ی لێیانیان داواکربوو، نه‌یان بوو و بۆشیان په‌یا نه‌کرا، تیڕۆریست و ڕفێنه‌ره‌کان چه‌ند منداڵێکیان کوشت و، تا ئه‌مڕۆش چاره‌نووسی هه‌ندیکی تریان نه‌زانراوه‌.

ئه‌و تاوانانه‌ی که‌ ناوم بردن، هه‌موویان دژی مافه‌کانی منداڵان و دژی هه‌موو یاسا و ڕێسایه‌کی نێو ده‌وڵه‌تین و،له‌ سۆز و له‌ ویژدانی مرۆڤایه‌تی به‌ده‌رن..ئه‌و جۆره کارانه پیشه‌ی بێ غیره‌ت و نامه‌ردانه‌‌ ، گه‌وره‌ترین تاوانه‌ له‌ بێ تاوانترین مرۆڤ ده‌کرێن که‌ منداڵانن..تاوانێکن که‌ هه‌رگیز لێبووردنیان نییه‌..پاراستن و چاودیریی منداڵان ئه‌رکێکی پێویسته‌‌ ته‌نها له‌ ئه‌ستۆی خێزان دا نییه‌،به‌ڵکو به‌ پله‌ی یه‌که‌م له‌ ئه‌ستۆی ده‌وڵه‌ت دایه‌.

بۆ دابینکردنی ئاینده‌یه‌کی شیاوتر و کۆمه‌ڵێکی ته‌ندرووستر.. پێویسته‌ به‌ ڕاستی و به‌ دروستی، په‌روه‌رده‌ و ڕێنمایی منداڵانه‌ چاوگه‌شه‌کانمان بکه‌ین.. ئۆباڵیان له‌ ئه‌ستوی هه‌موو خه‌مخۆرێکی منداڵان و هه‌موو کورد و کوردستانپه‌روه‌رێکی دڵسۆزه‌.

له‌ ساڵی ١٩٨٧ دا، که‌ ئه‌و کاته‌، ئاماده‌که‌ری به‌رنامه‌ی جیهانی منداڵان بووم له‌ ته‌له‌فزیۆنی که‌رکوک دا، به‌ڕێوه‌به‌ری ته‌له‌فزێۆنی که‌رکوک محه‌مه‌د ڕه‌زا کازم بوو، که‌ عه‌ره‌بێکی به‌عسیی به‌غدایی بوو، له‌گه‌ڵما دانیشت و پێی ڕاگه‌یاندم و وتی :


پێویسته‌ هه‌موو هه‌فته‌یه‌ک له‌ به‌رنامه‌که‌ دا دوای" وته‌ی به‌رنامه‌ "که‌ت ، بۆ ماوه‌ی پێنج خوله‌ک به‌شێک له‌( ێور من المعرکه‌ ــ چه‌ند دیمه‌نێک له‌ جه‌نگه‌وه‌) پێشان بده‌یت بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش ده‌رهێنه‌ری به‌رنامه‌که‌ت لیبرۆن سیمۆن م ئاگادارکردۆته‌وه‌، که‌ پێشتر فلیمه‌کانت بۆ ئاماده‌ بکات منیش به‌بێ ترس و به‌بێ سێ و دوو پێیم وت : من ئاماده‌ نیم له‌ به‌رنامه‌که‌م دا، شه‌ڕ و کوشتن و بڕین و خوێن و سوتاندن و کاولکردن و بۆردوومان کردن و ترس و تۆقین و شتی سامناک پێشانی منداڵانی کوردمان بده‌م..‌ من ئه‌مه‌ به‌ ڕاست نازانم ، چونکه‌ کاردانه‌وه‌یه‌کی زۆر خراپ له‌ بیر و ده‌روونی منداڵان دا دروست ده‌کات، بۆ بیانکه‌ین به‌ شه‌ڕانگێز بۆ نه‌یانکه‌ین به‌ ئاشتیخواز.. ئایا له‌ باتی شه‌ر تۆی خۆشه‌ویتی و ته‌بایی و ئاشتی بچێنین باشتر نییه‌ ..؟ به‌ڕێوه‌به‌ری ته‌له‌فێۆن به‌م وه‌ڵامه‌ و هه‌ڵوێسته‌م، چاره‌ی دا به‌یه‌کا و یه‌کسه‌ر وتی: به‌رنامه‌که‌ت بۆ ماوه‌ی دوو مانگ ڕاده‌گرین.. دوای سێ مانگ خۆی ته‌له‌فۆنی بۆم کرده‌وه‌، که‌ دووباره‌ ده‌ست به‌ ئاماده‌کردنی به‌رنامه‌که‌م‌ بکه‌م.. منیش یه‌کسه‌ر وتم: به‌ مه‌رجێک..مه‌رجم بۆ دانه‌نێن .


نه‌رویج

ماڵپه‌ڕی ره‌زا شوان