|
٩\٤\٢٠٢٦
جەلادێک لە
میوانداریی قوربانییەکانیدا
تابلۆیەک لە
کۆمیدیای ڕەشانگی مێژوودا.
ئەرسەلان مەحمود
مێژوو، ئەو نووسەرە گاڵتەجاڕەی هەمیشە حەز بە تێکشکاندنی لۆژیک دەکات،
ئەمجارەش لاپەڕەیەکی تری لە کتێبی کۆمیدیای ڕەشی سیاسیی کوردیدا
هەڵدایەوە. تاهیر جەلیل حەبوش، ئەندازیاری ترس، خاوەنی قوفڵی ژوورە
تاریکەکانی هەواڵگریی بەعس و کارتی جاکی ئەڵماسی ناو یارییە
خوێناوییەکەی ئەمریکییەکان، ئەمڕۆ ٣ی نیسانی ٢٠٢٦ لە هەولێر، بە ئارامی
و لەسەر جێگەکەی خۆی، ماڵئاوایی لەو دونیایە کرد خۆی ساڵانێک دۆزەخی بۆ
هەزاران مرۆڤ تێدا دروست کردبوو.
سەیرکەن کات و شوێن چەندە بەهرەمەندن لە تەنزێکی فەلسەفیدا! کوێ؟
هەولێر! پایتەختی ئەو هەرێمەی ڕۆژگارێک دەزگاکەی حەبوش سێبەرەکانیشیانی
دەپشکنی بۆ دۆزینەوەی پاساوێک تا بیاننێرێتە ژێر خاک. پیاوەکەی دەزگای
هەواڵگری، ئەوەی ناوەکەی بەس بوو بۆ ئەوەی دڵی گەڕەکێک لە ترسانیدا
بوەستێنێت، ئێستا دڵی خۆی لەناوەڕاستی قوربانییەکانیدا لە لێدان
دەکەوێت. هەر ئەوەندە نا، بەڵکوو لە ژێر قوببە و منارە بەرزەکانی
مزگەوتی جەلیل خەیات، ئەو شوێنەی بۆ نزای ڕۆحی و ئارامی دروستکراوە،
بەڕێزەوە پرسەی بۆ دادەنرێت و داوای المغفرة والرضوانی بۆ دەکرێت! ئاخ
لەم میواندارییە سەیرەی قوربانی بۆ جەلادەکانی.
دەڵێن حەبوش پیاوێکی زیرەک بوو، هێندە زیرەک لەبری پەتەکەی سێدارە یان
زیندانەکانی دادگای باڵای تاوانەکان، ڕێککەوتنێکی ژێر بەڕەی دەزگای
هەواڵگریی ئەمریکا (CIA)ی هەڵبژارد بۆ دروستکردنی ئەو بەڵگەنامە
ساختەیەی بووە پاساوی وێرانکردنی عێراق. ئەو زۆر باش لە فەلسەفەی
دەسەڵات و عەدالەتی سەردەم تێگەیشتبوو: ئەگەر یەک کەس بکوژیت، تۆ بکوژی
و دەبێت لە سێدارە بدرێیت، بەڵام ئەگەر هەزاران بکوژیت و زانیاریی
هەستیارت پێبێت، تۆ هاوبەشێکی ستراتیژی و خانەنشینێکی بەڕێزی! بۆیە،
لەبری ئەوەی وەڵامی فرمێسکی دایکانی ئەنفالکراو و قوربانیانی زیندانە
نهێنییەکان بداتەوە، ساڵانێک لە بێدەنگیدا مایەوە تا مەرگێکی سروشتی
هێنایە ناو گۆڕ.
ئەوەی لەم مەرگەی حەبوشدا جێگەی تێڕامانە، جۆری مردنەکەیەتی: سکتة
قلبية. سروشت چەندە دەستپاچەیە بەرامبەر بە تاوانبارە گەورەکان! ئەو
دڵەی ساڵانێک بەبێ هیچ ترپەیەکی ویژدانی فەرمانی لەناوبردن و ئەشکەنجەی
دەردەکرد، لە پڕێکدا بڕیار دەدات پشوو بدات. جەڵتەی دڵ بۆ کەسێک بڕیار
بوو دڵی نەبێت، یان لانی کەم نەهێڵێت دڵی هەزاران مرۆڤ بە ئارامی
لێبدات، خۆی لە خۆیدا پارادۆکسێکی گەورەیە.
دەکرێت وێنای ئەوە بکەین کێن ئەوانەی دەچنە مزگەوتی جەلیل خەیات بۆ
بەشداریکردن لە پرسەکەی؟ ڕەنگە لە ناو ڕیزەکانیاندا، کەسانێک فاتیحا
بخوێنن ڕۆژگارێک لە ترسی ڕاپۆرتێکی بچووکی دەزگاکەی ئەو، خەویان
لێزڕابێت، یان کەسانێک نەیانویستووە ڕابردوویان وێران بێت، بەڵام ئێستا
بە ناوی پێکەوەژیان یان ڕێزی مردوو سەری بۆ دادەنەوێنن.
ئێستا پێویستە دان بەوەدا بنێین؛ تاهیر جەلیل حەبوش بە مەرگە ئارامەکەی،
جارێکی تر سەلماندی مێژووی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست شانۆیەکە، تێیدا
جەلادەکان نەک هەر لە سزا دەرباز دەبن، بەڵکوو دواجار لە جوانترین و
پیرۆزترین گۆشەی شانۆکەدا بە خاک دەسپێردرێن و پەیامی ڕەحمەتیان بۆ
دەنێردرێت.
بەڕاستی سەردەمێکی عەجایەبە؛ مردن بۆ جەلاد، میوانداری بۆ قوربانی و
فاتیحاش بۆ ئەو دادپەروەرییەی هەرگیز نەهاتە دی!
تاهیر جەلیل حەبوش
سندوقە ڕەشەکەی هەواڵگریی بەعس.
ناسنامە و پێشینە:
ناو: تاهیر جەلیل حەبوش ئەلتکریتی.
ساڵی لەدایکبوون: ١٩٥٠ (تکریت).
پاشخان: دەرچووی کۆلێژی پۆلیس و هەڵگری بڕوانامەی یاسا.
پۆستە هەستیارەکانی لە سەردەمی ڕژێمی پێشوو:
بەڕێوەبەری گشتیی پۆلیسی عێراق.
پارێزگاری زیقار: لە کاتی سەرکوتکردنی ڕاپەڕینەکانی باشووردا.
سەرۆکی دەزگای ئاسایشی گشتی (الأمن العام): ١٩٩٧ - ١٩٩٩.
سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی عێراق (المخابرات): ١٩٩٩ - ٢٠٠٣ (تا ساتی
ڕووخانی ڕژێم).
پێگەی لە لیستی داواکراواندا:
ناونیشانی (جاکی ئەڵماس - Jack of Diamonds) ی پێدرابوو، وەک یەکێک لە
٥٥ داواکراوە هەرە سەرەکییەکەی ڕژێمی بەعس لەلایەن ویلایەتە
یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە.
خاڵە مشتومڕاوییەکان:
دۆسیەی ١١ی سێپتەمبەر: ناوی بەستراوەتەوە بە نامە ساختەکەی حەبوش تێیدا
هەوڵدرابوو پەیوەندی نێوان سەدام حوسێن و ئەلقاعیدە بسەلمێنرێت بۆ
پاساودانی جەنگی ٢٠٠٣.
پەیوەندی لەگەڵ CIA: بەپێی ڕاپۆرتە جیهانییەکان، پێش کەوتنی بەغدا
هاوکاریی دەزگای هەواڵگری ئەمریکای کردووە و لە بەرامبەردا پارێزبەندی
و ژیانێکی ئارامی بۆ دابینکراوە.
دیارنەمان: بۆ ماوەی زیاتر لە ٢٠ ساڵ شوێنی نیشتەجێبوونی بە نادیاری
مایەوە و هیچ دادگایەک نەیتوانی لێپێچینەوەی لەگەڵدا بکات.
رۆژی ٣ی نیسانی ٢٠٢٦، لە تەمەنی ٧٦ ساڵیدا بەهۆی جەڵتەی دڵەوە لە شاری
هەولێر مرد و پرسەکەی لە مزگەوتی جەلیل خەیات دانرا.
ماڵپهڕی ئهرسهلان مهحمود
|
