په‌یوه‌ندیپه‌رتووکخانه‌رۆشنبیرییلینکئه‌رشیفنووسه‌رانده‌سپێک

٦\٩\٢٠٢٣

كه‌ناڵه‌ ئاسمانییه‌ كوردییه‌كان

له ‌قه‌ڵه‌مڕه‌وی ره‌هه‌نده‌ فه‌رهه‌نگییه‌كاندا.

نەژاد عەزیز سورمێ   


له‌ جوامێریمان كه‌م نابێته‌وه‌ ئه‌گه‌ر دان به‌و ڕاستیه‌دا بنێین ، به‌تایبه‌تیش ئه‌وانه‌ی پڕ به‌ هه‌ناسه‌یان زوڵمی ئه‌وان ڕۆژگاره‌یان دیوه‌ كه‌ ته‌نیا بیركردنه‌وه‌ له‌وه‌ی ئێمه‌ش وه‌كو خه‌ڵكی تر وێنه‌مان به‌ره‌و ئاسمانی بێپایان ده‌نێرین و ئیستگه‌ی ته‌له‌فزیۆنی جۆراوجۆر داده‌مه‌زرێنین له‌ زینده‌ خه‌ونێك ده‌چوو ئه‌مه‌ش له‌خۆڕا نه‌هاتبوو، ساڵانی دوور و درێژی ئه‌و غه‌دره‌ كه‌ڵه‌كه‌ بووانه‌ له ‌نه‌ستی (مرۆڤی كورد)ی جێگیركردبوو ، كه‌ هه‌میشه‌ ببوو به‌پرۆژه‌یه‌كی ئاماده‌ی گه‌مارۆدان و له‌ ناوبردن وماڵوێرانیی زۆرخایه‌ن ..


بابایه‌ك هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی پێ بكرێ خۆی له‌ قڕكردن و سڕینه‌وه‌ بپارێزێ و به‌ره‌نگاری چه‌ندین دژمنی سه‌رسه‌ختی دیار و نادیار بووبێته‌وه‌ ئێستا له‌پاڵ ڕۆژنامه ‌و ڕادیۆ و ته‌له‌فزیۆنی هه‌مه‌چه‌شن و هه‌مه‌ لایه‌ن بێت كه‌ناڵی ته‌له‌فزیۆنی ئاسمانی دابمه‌زرێنێت شتێكه‌ له‌چاوخۆی له‌موعجیزه‌ ده‌چێت ، ئه‌مه‌ش جارێكی دیكه‌ ده‌یسه‌لمێنێت میلله‌تان هه‌میشه‌ ئه‌گه‌ر هه‌لومه‌رجی له‌باریان هه‌بێ و مێژووی خۆیان به‌ چاوی په‌ند لێوه‌رگرتنه‌وه‌ بخوێننه‌وه‌ سه‌رڕاست و دڵسۆز بن له‌گه‌ڵی ده‌توانن نه‌ك هه‌ر هه‌ستنه‌وه‌ به‌ڵكو پێشیش بكه‌ون


به‌ڵام ئه‌وه‌ نابێته‌ پاساو بۆ كورت هێنان له‌ تێگه‌یشتنی هاوكێشه‌كان و كارامه‌یی له‌ به‌ڕێوه‌بردنی ململانێ و كێبه‌ڕكێكانی سه‌رده‌م و به‌رهه‌مهێنانی فاكته‌ره‌كانی پێشكه‌وتن له‌و ڕوانگه‌یه‌وه‌ بوونی كه‌ناڵی ئاسمانی به‌س نییه‌ ، ئه‌گه‌ر وتارێكی ئاشكراو ڕوون به‌ ئاراسته‌ی كارتێكردن و هه‌ڵگرتنه‌وه‌ی ئاكامه‌ پێشڤه‌بڕه‌كانی تێدا نه‌یه‌ته‌دی

دیاره‌ ئێمه‌ ئه‌گه‌ر له‌ دونیای ڕۆژنامه‌نووسیی نووسراو ته‌نانه‌ت بیستراویشدا مێژوویه‌كمان هه‌بێ ، له‌وه‌ی ده‌چێته‌وه‌ ناو میدیای بینراو ئه‌و مێژووه‌مان نییه‌، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئه‌و په‌رۆشییه‌ بۆ كه‌ناڵه‌ ناوخۆییه‌كانیش پێویست نه‌بێ له‌كه‌ناڵی ئاسمانیدا كه‌ ڕه‌نگه‌ مه‌ترسی لاسه‌نگ بوونی وتاری كوردی لای بینه‌رانی لێ بكرێ، به‌وه‌ی بێ ڕوخسه‌ت و په‌ساپۆرت جوگرافیای جیاجیا ده‌به‌زێنێ و له‌ده‌رگای جیاواز ده‌دا و ئاوێزانی چاندی دیكه‌ ده‌بێ


لێره‌ڕا به‌راوردكردنی ئه‌مڕۆ و ڕۆژه‌ تاڵه‌كان له‌ هه‌ڵسوڕاندنی كه‌ناڵێكی ئاسمانی ته‌له‌فزیۆن له‌ ڕۆژگارێكی تیژڕۆ و لێكلێكانه‌ی تاكجه‌مسه‌ری (كه‌ خوا ده‌زانێ لێره‌ به‌دوا چی لێ ده‌كه‌وێته‌وه‌) ، به‌تایبه‌تیش بۆ ئێمه‌مانان كه‌ تا ئێستا نه‌حه‌ڵاڵین و نه‌مردار ، به‌ده‌رد ناخوا و بینه‌ر تا ئه‌و حسابانه‌ ده‌كا (كه‌هه‌رگیز نایكا) به‌جووله‌یه‌كی په‌نجه‌ به‌جێت ده‌هێڵێ و ده‌چێته‌ سه‌ركه‌ناڵێكی تر بینه‌ر شاشه‌ ده‌بینێ ، پشت شاشه‌ و قه‌یران و ئیمكانیاتی ته‌كنیكی و مرۆیی له‌ جوغزی بایه‌خه‌كانی ئه‌ودا نییه‌


ئه‌م ڕووكارانه‌یش كه‌ دێنه‌ گۆڕێ بۆ بێ ئومێد كردن نییه‌ به‌قه‌د ئه‌وه‌ی بۆ لێڕامان و لێكدانه‌وه‌ی ئه‌و ڕه‌هه‌ندانه‌یه‌ كاریگه‌ریی سنووربڕی ته‌له‌فزیۆن به‌سه‌ر باری فه‌رهه‌نگی و كۆمه‌ڵایه‌تیمانه‌وه‌‌‌ هه‌یه‌.


مه‌سه‌له‌كه‌ ترسی ناوێ ، ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی ده‌وێ


ئایا چۆن ده‌توانین ئه‌و وتاره‌ بخه‌ینه‌ ڕوو ڕه‌نگڕێژی واقیعی ڕاسته‌قینه‌ی خۆمانه‌


له‌كام ڕێگه‌وه‌ ده‌توانین ببین به‌كانگه‌ی فه‌رهه‌نگێكی ڕه‌سه‌ن و هاوچه‌رخ ، كه‌ مرۆڤی كورد به ‌وه‌چه‌ جیاجیاكانییه‌وه‌ خۆی تێدا ببینێته‌وه‌.


به‌تایبه‌تیش له‌ڕووی هه‌موو ئه‌و لایه‌نانه‌ی به‌ویست بێ یا به نه‌‌ویستی هاتوونه‌ته‌ بازاڕی كه‌ناڵه‌ ئاسمانییه‌كان كه‌ ئه‌مڕۆ بێ هیچ به‌رگرێك ڕووبه‌ڕوومان ده‌بنه‌وه‌

ڕاستی شه‌ڕی دووه‌می كه‌نداو ، كه‌ به‌شه‌ڕی ئازاد كردنی كوێت ده‌ناسرێ تاقیكردنه‌وه‌یه‌كی به‌پیتی بۆ په‌ره‌سه‌ندنی كه‌ناڵه‌ ئاسمانیه‌كان ، به‌تایبه‌تیش كه‌ناڵه‌ عه‌ره‌بیه‌كان مه‌یسه‌ر كرد ، كاتێ كه‌ناڵی ''سی ئێن ئێن'' شه‌ڕه‌كه‌ی به‌ زیندوویی گواسته‌وه‌


ئه‌وه‌ سه‌ره‌ڕای په‌ره‌سه‌ندنی تیژڕۆی ئه‌م چه‌ند ساڵه‌ی دوایی له‌ هۆیه‌كانی گه‌یاندن كه‌ بوو به‌هۆی گه‌شه‌كردنی كه‌ناڵه‌كانی زه‌وی و بره‌وسه‌ندنی كه‌ناڵه‌ ئاسمانییه‌كان.


بیركردنه‌وه‌ی كورد له‌ دامه‌زراندنی كه‌ناڵی ئاسمانی ئه‌گه‌رچی پێشتر له‌ ده‌ره‌وه‌ی كوردستانیش بوو (دامه‌زراندنی مه‌دتیڤی) پێشڕه‌وییه‌ك بوو له‌ ڕاگه‌یاندنی كوردی؛ هه‌ر چه‌نده‌ له‌ زۆر كه‌م وكوڕیش خاڵی نه‌بوو و به‌هه‌ناسه‌یه‌كی ئاراسته‌كراوی تاكلایه‌نه‌ی تاڕاده‌یه‌كی به‌رچاو و دوور له‌ واقیع و خوێندنه‌وه‌ی واقیعی كوردستان بوو به‌ڵام وه‌ك وتمان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا پێشڕه‌وی دامه‌زراندنی (کوردستان تیڤی) ئه‌وێ ڕۆژێ له‌ناوجه‌رگه‌ی به‌شێكی ئازادی كوردستان هه‌نگاوێكی بوێرانه ‌و جیهانبینیه‌كی ئامانجدار و عه‌قلێكی فه‌رهه‌نگی و هه‌ستێكی پیرۆزی نه‌ته‌وه‌یی بوو كه‌ بۆ یه‌كه‌مین جار له‌ مێژووی كۆن و نوێماندا كه‌ناڵێكی ته‌له‌فزیۆنی به‌زمانی كوردی و به‌پێشهات و ڕووداوی كوردی و به‌ به‌رنامه‌ و پڕۆگرامی كوردی له‌ناوجه‌رگه‌ی كوردستان سنووره‌ ده‌سكرده‌كان ببڕێ و به‌سه‌ر غه‌در و زوڵمه‌كانی مێژوو جوگرافیاوه‌ باز بدا و په‌یامی خۆی بگه‌یێنێ ئه‌م هه‌نگاوه‌ به‌ هه‌موو پێوه‌رێك وه‌رچه‌رخانێك بوو له‌ میدیای كوردی دیاره‌ پاش ماوه‌یه‌ك كه‌ناڵێكی دیكه‌ش هه‌ر له‌ كوردستان هاته‌ دامه‌زراندن (كه‌ناڵی كوردسات) به‌هه‌مان تین و تاوی (کوردستان تیڤی) به‌رنامه‌كانی له‌كوردستانه‌وه‌ بڵاو كرده‌وه‌ و به‌رده‌وامه‌.. ئێستا چه‌ندانی دیكه‌ له‌ ناوه‌ و ده‌ره‌وه‌ی كوردستان به‌رنامه‌كانیان به‌زمانی كوردی بڵاوده‌كه‌نه‌وه‌‌.


بێگومان ئه‌مه‌ش كارێكی مژده‌به‌خشه‌ بۆ ئاینده‌ی میدیای بینراوی كوردی و له‌هه‌مان كاتدا بۆ لێك نزیككردنه‌وه‌ی ڕه‌وه‌ندی كورد له‌ ده‌ره‌وه‌ و پێكه‌وه‌نانی گرووپی كاریگه‌ر له‌و وڵاتانه‌ بۆ دواڕۆژ له‌ قازانجی بزاڤی ئازادیخوازمان و گه‌شه‌كردنی ئه‌زموونی كوردستانی ئازاد به‌و مه‌رجه‌ی كه‌ناڵه‌كان كه ڕاسته‌ ئاسمانین، به‌ڵام له‌ ئه‌ساسدا به‌توانا وئه‌زموون و ئیمكانیه‌تی كه‌ناڵه‌كانی زه‌ویه‌وه‌ دامه‌زراون هه‌وڵ بده‌ن كراوه‌تر بن له‌نێوان ناوه‌رۆكی ئامانجدار و چه‌شه‌ی پیشاندان هاوكێشه‌كه‌یان لێ ون نه‌بێت به‌تایبه‌تی له‌ڕووی زمان و كولتوور و گۆرانی و مۆسیقا و درامای جیددی كه‌ به‌داخه‌وه‌ له‌هه‌موو كه‌ناڵه‌كان له‌ ئاستی پێویستدا نین‌ ئیتر وه‌ختی هاتووه‌ له‌و ڕه‌وته‌وه‌ ، له‌ڕه‌وتێك خوێنده‌وار و نه‌خوێنده‌واری پێدا ده‌ڕوا و حساب بۆ سنوور و به‌ربه‌سته‌كان ناكا بێ ئاوڕدانه‌وه‌ ڕێ هه‌ڵگرین و له‌ لایه‌ك حسابێك بۆ چه‌ندان نه‌وه‌ی تازه‌ بكه‌ین كه‌ ئه‌ركی ئاینده‌یان ده‌كه‌وێته‌ ئه‌ستۆ ، له‌ ڕووی پرۆگرامسازی و به‌هه‌ندگرتنی لایه‌نی په‌روه‌رده‌ و فه‌رهه‌نگ و ڕێڕوونی بۆ جیهانی نوێ .. ‌كه‌ جێی داخه‌ تا ئێستا نه‌مان كردووه‌.


له‌ سه‌رێكی دییه‌وه‌ ئه‌وه‌ش له‌به‌رچاو بگیرێ ‌ تۆڕه‌كانی ئه‌نته‌رنێت ، كه‌ گڵۆڵه‌یان به‌ میدیای نووسراو لێژكردووه‌ ، به‌هه‌مان تاویش له‌ ئاینده‌یه‌كی نزیك ته‌نگ به‌ میدیای بینراویش هه‌ڵده‌چنن.

 

ماڵپەڕی نەژاد عەزیز سورمێ
 

 

 

 

په‌یوه‌ندیپه‌رتووکخانه‌رۆشنبیرییلینکئه‌رشیفنووسه‌رانده‌سپێک