په‌یوه‌ندیپه‌رتووکخانه‌رۆشنبیرییلینکئه‌رشیفنووسه‌رانده‌سپێک

١٣\٩\٢٠١٩

''مهه‌مه‌د ئە‌لده‌راجی'' و ''سێرجیۆ ترێفو''

ل فلمه‌ فه‌ستیڤالا دهۆك یا نێڤده‌وله‌تی.

 

 

مهه‌مه‌د ئە‌ل-ده‌راجی: گه‌نجینه‌یێن سینه‌مای د شه‌ر, ڤیان و دیناتیا ئیراقێ دا.


سینه‌ماكارێ ناڤدارێ ئیراقی مهه‌مه‌د جه‌بارا ئەل-ده‌راجی فلمێن خوه‌ ل گه‌له‌ك باژارێن ئیراقێ و كوردستانێ وێنه‌كرینه‌; هه‌ر ژ سلێمانیێ تا به‌خدا, كوت, هله‌, ناسریه‌, نه‌جه‌ف و بابل. ده‌رهێنه‌ر ب ڤێ رێكێ شیایه‌ وێنه‌یه‌كێ سه‌رانسه‌ری یێ ئیراقێ بینته‌ پێش چاڤ.


مهه‌مه‌د ئەل-ده‌راجی د ناڤ ته‌خا كاركه‌ر دا ل به‌خدایێ مه‌زن بوویه‌. وی سینه‌ما ل ئیراق و هۆله‌ندایێ خوه‌ندیه‌ و ماسته‌را خوه‌ د سینه‌ماتۆگرافی و ده‌رهێنانێ دا ل نۆرتهه‌رن فلم سجهۆۆل ل لیدسێ, به‌ریتانیا, وه‌رگرتیه‌.


ل ٢٠٠٣ێ ڤه‌گه‌ریا ئیراقێ و ده‌ست ب چێكرنا ئێكه‌م فلمێ خوه‌ ئاهلاام كر و پێشوازیه‌كا جیهانی ل وی فلمی هات كرن.


ده‌راجی فلمێ خوه‌ یێ دوێ راق: وار, لۆڤه‌, گۆد, مادنه‌سس (٢٠٠٧) چێكر. ئە‌ڤ به‌لگه‌ فلمه‌ باس ل ئی تیمێ وی یێ كاری دكه‌ت ل ده‌مێ وێنه‌گرتنا ئاهلاامێ د ناڤا شه‌ر و پێكدادانێن دژوار دا. ئە‌ڤ فلمه‌ شیا ببیته‌ یه‌ك ژ باشترین ده‌ه فلم ل فلمه‌ فه‌ستیڤالا تربه‌جا یا نێڤده‌وله‌تی و چه‌ندین خه‌لات وه‌رگرتن.


فلمێ وی یێ دی سۆن.عوف بابیلۆن (٢٠١٠) چه‌ندین خه‌لات بده‌ست خۆڤه‌ ئینان, ژ وانا خه‌لاتێ ئامنه‌ستی و خه‌لاتێ ئاشتیێ ل به‌رلینارێ. روودانێن ڤی فلمی ل ٢٠٠٣ێ ل باكورێ ئیراقێ روودده‌ن. پشتی كه‌فتنا رژێما سه‌دام هسێنی ب دو هه‌فتیا, كوره‌كێ بچیكێ كورد ل گه‌ل داپیرا خوه‌ ده‌ست ب گه‌شته‌كێ سه‌رانسه‌ری ئیراقێ دكه‌ن. ئارمانجا وان ئەوه‌ ل كورێ وێ, بابه‌ ئە‌همه‌دی ئەوه‌ د شه‌ری دا به‌رزه‌بووی, بگه‌رن.


نووترین فلمێ وی تهه‌ ژۆورنه‌ی (٢٠١٧) وه‌ك سێیه‌م فلمێ وی یێ درێژ دهێته‌ هژمارتن. ئە‌ڤ فلمه‌ باس ل ره‌وشا ده‌روونی یا نه‌جێگیرا خۆكوژه‌كا ژن دكه‌ت. تهه‌ ژۆورنه‌ی ئێكه‌م فلم بوو پشتی ٢٧ سالان ل سینه‌مایێن ئیراقێ هاته‌ نیشان دان.


زێده‌باری كارێ وی وه‌ك ده‌رهێنه‌ر, ده‌راجی سه‌نته‌رێ سه‌ربخۆ یێ فلمسازیێ راق نده‌په‌نده‌نت فلم جه‌نته‌ر ل ٢٠١٠ دامه‌زراند. ئە‌ڤ ده‌سزه‌گه‌ د به‌واره‌ به‌رهه‌مینانێ و راهێنانێ دا تایبه‌تمه‌نده‌ و بنگه‌هێ وێ ل به‌خدایێ یه‌.


جهێ خۆشهالیا فلمه‌ فه‌ستیڤالا دهۆك یا نێڤده‌وله‌تیه‌ هه‌ردو فلمێن ده‌راجی راق : وار, لۆڤه‌, گۆد, مادنه‌سس ئاند سۆن.عوف بابیلۆن د به‌شێ وه‌لاتێ مێهڤان دا پێشكێش كه‌ت.
 


سێرجیۆ ترێفو - مشه‌ختبوون د ناڤبه‌را ئە‌ڤرۆ و دهی ده‌.

 


سێرجیۆ ترێفو سینه‌ماكاره‌كێ ناڤداره‌, ل ١٩٦٥ێ ل به‌رازیلێ ژ دایكه‌كا فه‌ره‌نسی و بابه‌كێ پۆرتوگیزی د سرگوونیێ ده‌ ژدایك بوویه‌. ترێفو هه‌لگرێ ماسته‌رێ یه‌ د فه‌لسه‌فێ ده‌ ژ سوربونێ. پشتی چه‌ندین سالێن خوه‌ندنێ و كاركرنێ وه‌ك رۆژنامه‌ڤان ل لیسبونێ, ترێفوی چه‌ندین فلم و به‌لگه‌ فلمێن سه‌ركه‌فتی چێكرن و گه‌له‌ك خه‌لات برن. ژ وان فلما:.عووترۆ پاس (١٩٩٩), فله‌وره‌تته‌ (٢٠١٨), لسبۆه‌تاس (٢٠٠٥), تهه‌ جتی عوف تهه‌ ده‌اد (٢٠٠٩), ئاله‌نته‌ژۆ, ئاله‌نته‌ژۆ (٢٠١٤) و تره‌بلنكا (٢٠١٦). ئە‌ڤ سینه‌ماكاره‌ شیایه‌ ب رێكا بكارینانا رێكێن جیاواز و بالكێش د وه‌رگێرانێ ده‌ رابردوو و رانه‌بردووی ته‌ڤلی هه‌ڤ بكه‌ت. هنده‌ك ژ فلمێن وی ل باژێری و هنده‌كێن دی ل گوندی هاتینه‌ چێكرن. ب ڤی شێوه‌ی, ترێفو شیایه‌ وێنه‌یێن هونه‌ری لسه‌ر كولونالیزم, مشه‌ختبوون و سرگونیێ پێشكێش بكه‌ت.
وه‌ك رێزگرتنه‌ك بو كار و ده‌ستكه‌فتنێن وی د سینه‌مایا جیهانی ده‌, بو فلمه‌ فه‌ستیڤالا دهۆك یا نێڤده‌وله‌تی جهێ شانازیێ یه‌ ترێفوی وه‌ك سه‌روكێ ژوریا سینه‌مایا كوردی د گه‌ڕا ئەڤ ساله‌ ده‌ مێهڤان بكه‌ت.


هه‌روه‌سا, جهێ دلخۆشیا مه‌یه‌ ئەم نووترین فلمێ وی یێ درێژ راڤا (راگه‌, ٢٠١٨) د به‌شێ وۆرلد ڤسۆن ده‌ پێشكێش بكه‌ین. د چله‌مین فلمه‌ فه‌ستیڤالا موسكو یا نێڤده‌وله‌تی ده‌ راڤا سێ خه‌لات برن و د فلم ئاجاده‌می یا پۆرتوگالێ ده‌ شه‌ش خه‌لات برن.


نها, ترێفو مژیلی درستكرنا فلمه‌كێ نوو یه‌. وێنه‌گرتنا ڤی فلمی دێ ساله‌كا دی ل ئیراق و هه‌رێما كوردستانێ ده‌ست پێ كه‌ت.

 

 

بەڕێوەبەری راگەیاندنی حەفتەمین فلمه‌ فه‌ستیڤاڵا دهۆك یا نێڤده‌وله‌تی

هەلکەت ئیدریس

press@duhokiff.com

 

 


 

په‌یوه‌ندیپه‌رتووکخانه‌رۆشنبیرییلینکئه‌رشیفنووسه‌رانده‌سپێک