ریپۆرتاژێک دهبارهی
زنجیره درامای (( سهمفۆنیای مهرگ)).

ئاسایش عوسمان دانش

(( دهرهێنهر و کامێرامان و گروپی دراماکه لهکاتی
وێنه گرتن دا ))
ماوهیهکه هونهرمهندی ئهکتهرو ڕێژیسۆر ( دهرهێنهر ) شۆڕش قادر
که ئێستا لـــــــــــــه شاری دینهاخ لـــه هۆڵهندا نیشتهجێیه
گهڕاوهتهوه بۆ کوردوستان و لــــــــــــــــــه شاری سلێمانی سهرقاڵی
کــــــــــــــــــــــارکردن و دهرهێنانی زنجیره درامایهکی تازهی
کوردییه که لـــــــــه ساڵی نۆێدا دهبێته میوانێکی
تـــــــــــــــــــــازهی تــــهلهفیزێۆنی کوردی ، ئــــــــــــهویش
زنجیره درامای (( سهمفۆنیای مهرگ )) ه کهلــــــــــــــــــهبهرمهێنانی
کۆمپانیای ( ئێساتیک فیلم) ه کهخۆی و چهند هاوڕیهکی ساڵانێکه
لــــــــــــــههۆڵهندا دهستهی دامهزرێنهر و خاوهنی ئهم
کۆمپانیایهن.
هونهرمهندو ڕێژیسۆر ( شۆڕش قادر ) ساڵی 1963 له گهرهکی چوارباخی
شاری سلێمانی لــه دایــک بووه ، سهرهتای چونه ناو دنیای هونهری
دهگهڕیتهوه بۆ ساڵانی 1974 کاتێک کـــــــــــه خۆێندکاری
قونـــــــاخی سهرهتایی بووه لـــــــــــــــــــــــه قوتابخانهی
کوردی لــــــــه شاری سلێمانی و بهشداری کردوه لــــه ئۆپهرێتی (
نهوهی شۆڕش ) که مامۆستای هونهرمهند سهلاح ڕهووف ئامادهی کردوه
بۆ تهلهفیزێۆنی کهرکوک ئــــهو کاته.
دوای تهواو کردنی قوتابخانهی ناوهندیش ڕوو دهکاته پهیمانگای
هونــــــــــــــــــــــــــــــــــهره جوانهکان و بــه شێوهیهکی
زانستی و ئــــــــــــــــــــهکادیمیی زیاتر ئاشنای هونهر دهبێ و
وهک خۆی دهڵێت هـــــهتا ئێستاش ههر بهردهوام عاشقی هونهر و
جوانیم ، هونهرمــــــــــــهند پێش دهست پێکردنی خۆێندنی بهشی
شانۆ لــه پهیمانگاو پاش تهواو کردنی خۆێندن بــــــــهشداری چهندهها
کـــاری شانۆیی و تهلهفیزێۆنی و سینهمایی کردوه له تیپی شانۆی
سالار ، دوای ڕاپهڕینه مـــــهزنهکهی ساڵی 1991 چــــــــــــــهند
کارێکی هونهری بــه ئهنجام گهیاندوه لــــــــــــــــه بواری دهرهێنان
لهوانه { زنجیرهی چرا، که چیرۆکی ( غائب گعمه فهرمان ) و سینارێو
و ئاماده کردنی مامۆستا فوئاد مهجید میسری یــــــــــــه ،، بارمته،،
کـــه دهتوانم بڵێم ئـــهم دوو کاره ناوبانگ و سهدای خۆی ههبوو
لهو سات و زهمهنهدا.
ساڵی 1991 شۆڕش قادر ڕوو دهکاته ههندهران و لـــــه هۆڵهندا لهو
ساتهوه له گهڵ خێزانهکهی له شاری دینهاخ نیشتهجیه ، دوای ماوهیهک
له هۆڵهندا بــــــــهردهوام بووه له کاری هونهری و ههوڵی داوه
بـــــــــه ههموو توانایهوه که دانهبڕێ له هونهر بۆیه ماوهی
ساڵێک شانۆی خۆێندوهو وهک تهکنیک کــــــــاری تێدا کردوه ، وهک
خۆی دهڵێت که ڕوانیم شانۆ بـــــه هاتنی عهولهمهو تهکنهلۆژیا
بـــــــــــــــــــهرهو کزی دهچێت و تهنانهت بینهریشی ڕوو له
کـــــــــــــــــهم بونهوهیه ، بۆیه بـــــــــــــــهرهو
جیهانی سینهماو تـــــــهلهفیزێۆن ههنگاوم نا ، له بهر ئهوهی
ئهم دوو بواره مهودایهکی فراوانترو پانتاییهکی مهزن تری
هـــــــــــــــــهیه، بۆ گهیشتن بهم ئهنجامهش ماوی حهوت ساڵه
لــــــــــــه کـــــــــــــهناڵێکی هۆڵهندی به ناوی ( انفۆ تاوس
) کار دهکات و تا ئێستاش دانهبڕاوه ، وهک ڕهخساندنی ههڵێکی باشیش
لــــــــــهدوای ئهم چهند ساڵه لـــه سهر بواری دهرهێنان و
هونـــــــــهری وێنه گرتن و کامێرا کۆرس ( دهورات ) دهخۆێنی و
بــــــــــــــــهردهوام دهبێت و له گهڵیشیدا توانیویهتی
بــــــــــــــه زانستی و ئهکادیمیانه کۆرسی ( دهورهی ) مۆنتێری
بــۆ کاری مۆنتاژ و دراما بخۆێنی له سهر ئهرکی ئهم کهناڵه تهلهفیزێۆنیه.
بۆیه وهک کادێرێک و هونهرمهندێکی کورد شارهزایی و توانایهکی باشی
لـــــــــــــهم بوارانهدا بــــه دهست هێناوهو باشترین ههل و
فرسهتی بۆ ههڵکهوتوه لـــــــــــــه ژیــــــــــــــانی
هونـــــــــــــــهریداو ئێستاش له کارههونهریهکانیدا به گشتی و
ئهم کارهی ئێستای کـــــــــــه درامای { سهمفۆنیای مهرگ } ه
بـــــــــــــه تایبهتی ڕهنگی داوهتهوه و ههموو
کـــــــــــــــارهکانی له لایهن خودی خۆیـــــــــــــهوه جێبهجێ
دهکرێ ، شۆڕش قادری هونهرمهند له هۆڵهندا توانیویهتی زیاتر له
120 ڕیپۆرتاژ بـــــــــــه زمانی هۆڵهندی بـــــــــــــهرههم
بهێنی و جگه لهوهی ئـــــــــهم فیلمه کوردیانهشی بــــــــــهرههم
هێناوه ، فیلمی ، ، نامۆیی و بڕیار ،، دواتر پانزه حهلقهی له
زنجیرهی { پهروهده و دهروناسی } بــــــــــــــۆ کهناڵی ئاسمانی
نهورۆز بــــــــهرههم هێناوه که ههمووی پهخش کراوه و ههر لهسهر
داوای ئهم تهلهفیزێۆنهش زیاتر لــــــه پـــــــــــــانزه حهلقهی
تری لهم زنجیره پهروهردهییه لهم جارهی که گهڕاوهتهوه بۆ
شاری سلێمانی بهرههم هێناوه.
شۆڕش قادر وهک ئهکتهر ساڵانی پێش چوونه ههندهرانی
لــــــــــــــهم شانۆیی و دراماو فیلمه سینهمــایانه بهشداری
کردوه { شانۆیی کالیگۆلا ، کاتی ههڵۆ بهرز دهفڕێ ، نالی و خهونێکی
ئــــــــــهرخهوانی ، مهلای جزیری،، فیلمی فرمێسکی ڕهش وهک وێنهگرو
و یاریدهری دهرهێنهر ، مـــــــــــــــــــــــــــــهرگی ئهرخـــــــهوانی
وهک ئهکتهر و یاریدهری دهرهێنهر ، فیلمی سینهمایی بـــــهههشتی
سوتاو وهک ئـــــــــــــهکتهرو یاریدهری دهرهێنهر ، خهوخۆش وهک
ئهکتهر } شۆڕش قادر ژنــــــــــــــی هێناوهو خاوهنی سێ جگهر
گۆشهیه بـــــــــــه ناوهکانی ، ههرژین ، هێڤار ، هونهر.
خۆشحالانه لــهم دوو مانگهی که چومهوه بۆ کوردوستان وهک ئهکتهر
توانیم لـهگهڵ هاورێم شۆڕش قادر لهم درامایه بهشداری بکهم ،، وه
توانیم له دوو تۆی ئهم ڕیپۆرتاژهدا لـــــــــــه نزیکهوه
لـــــــــهگهڵ ستافی دراماکه وهک دهرهێنهر ، وێنهگر (
کامێرامان ) و ههندی له ئهکتهرهکان چاوپێکهوتن بــــــــــــکهم
له سهر شێوازی کارکردن و دهرهێنان و ڕۆڵ بینین و ململانی دراماکهو
ههندی لایـهنی تر بـــــــــــــــدۆێن بۆ ئهوهی خۆێنهران و جهماوهری
خۆشهویست ئاگاداری ئــهم کاره هونهریه بن بۆیه هیوادارم که
ئــــــهم ریپۆرتاژه جێگای تێڕوانین و ڕهزامهندی ئێوهی هێژا بێت.
(( دیمانه ))
پ/ شۆڕش وهک دهرهێنهر ئامادهگی زۆر
بــــــــــــــهرچاوی ههبووه له بواری دراماو فیلم دا، لهم
درامایهدا به شیوازو ڕێبازێکی نۆی و جیاواز کار دهکات ، بێگومان
لـــــــــــــــه پێش ئهم زنجیرهیهوه و له داهاتوشدا چهندهها
کاری درامی به ئهنجام گهێندراوهو دهگهێندرێ تا چهند ئێوه
دڵنیان لــــــــــــــه سهرکهوتن و به دهست هێنانی ئاستێکی باش
وبه توانا لهم درامایهدا ؟
شۆڕش / له ڕاستیدا ههر کهسێک کارێک ئهنجام
دهدات ئهگهر شارهزایی ههبێت له بوارهکــــــــــــهدا باش دهزانی
که کارهکهی تا چ ڕادهیهک سهرکهوتوه ، تهنانهت ههموو خاڵه
لاوازهکانی هــــــــــهست پێدهکات و دهیبینێت ، بهڵام هونهرمهندانی
کوردوستان لــــــــــــــــه گهڵ ڕێزم دا بۆیان به تایبهتی دهرهێنهرهکان
تاقهتیان نیه به کـــــــــــــــــــــارهکانیان دا بچنهوه و
خاڵه لاوازهکانی چارهسهر بکــــــــــــــــــــــــــهن ، چونکه
زۆربهیان شارهزانین وا دهزانن که کارێکی باش و پڕۆڤیشناڵهیان به
ئهنجام گهیاندوه. ئامـــادهنین گۆێ له هیچ کهسێک بگرن وه بیریان
دهچێتهوه که له ئێستادا ئاستی وشیاری بینهری کــــــــــــورد
زۆر بهرزه چونکه بینهر به ههموو چین و تۆێژهکانهوه به هۆی
متابعهو بینینی دراماو فیلم له زۆر لـــــــــــه کهناڵه جیهانیهکان
شارهزایی زۆریان پهیدا کردوهو ههر زوو ههست به بونی خاڵه لاوازهکان
دهکهن ، نمونــهش بۆ ئهم قسانهم له ناو کۆڕو دانیشتنهکاندا زۆر
به زیرهکانه گۆێت له ههڵسهنگاندنی کاره هونـــهریهکان دهبێت
، دهرهێنهرهکان زۆربهیان مهبهستیان نیه که کارهکانیان چۆن بێت
ئهوهی لایان مهبهسته تهنها دهسکهوتی مادی و دهرکهوتنه و بهس
، بۆیه کارهکه وهک کاسپی لێهاتوه که به هونهرهوه دهکرێت ،
ههرچهنده سیستهمی کار کردن له تهلهفیزێون ودراما و سینهماداخۆی
له خۆیدا سهنعهته وه دهبی ئــهو کهسهی کاری تێدا دهکات بیر
له بهرههمهکهی بکاتهوه که مادهیه بهڵام زۆربـــهی دهرهێنهرهکانی
کوردبیر لهم سهنعهته ناکهنهوه ، ئهگینا بینهری کورد باش دهزانێت
ئهو بابهتانهی پێشکهش دهکرێن لـــــه کوردوستان زۆربهیان ڕوداوی
مێژووی ناو میلهتهکهمانه و پێشتر ئهم بابهتانه به شانۆ یا به
شێوازی تر کراوه به کورتی کورد واتهنی ( پارویهکی ئاسانه ) هیلاکی
کهمترهو دهسکهوتی زیـــــــــــــاتره زۆربهشیان پڕوپاگهندهی
ئهوه دهکهن که کارهکانیان له کاری ههواڵهکانیان باشتره ،
ئاخر بــــــۆ؟ !!!!
له گهڵ ڕێز و خوشهویستم بۆ دهرهێنهرهکان زۆربهیان لــــــــــه
نیڤام و سیستهمی لهقگه نازانن و نهیان خۆێندوه بۆیه پهنا دهبهنه
بهر وێنهگره شارهزاکانی که له کهناڵه تیڤیهکان کاردهکهن
کــــــــه ئاواتیان پێگهیاندنی خۆیانه لهم بوارهدا ، ئهوانیش
زۆربهی زاویهکان و گرتهکان و وێنهکــــــــــــــان بــــــه
میزاجی خۆیان دهکهن و کاکی دهرهێنهریش سهری ڕهزامهندیان بۆ دهلهقێنن
، لــــــهبهر ئهوه به بۆ چونی من تا ئێستا له ناو میلهتی ئێمهدا
جیاوازی نهکراوه تهنانهت لای خهڵکه ڕۆشنبیرو تێگهیشتوهکـــــــهش
سهیری کاڕهکه وهک ستایل یا سیستهمی دراماکه بکهن ، ئایا سهر
بــــــــــــه چ سیستهمێکه بۆ نمونه { ڕۆمانتیکه ، ئهکشنه ، یا
جهنگیه ، کۆمهڵایهتیه ، سیاسیه یا پۆلیسیه } چونکه ههر
یـــــــــهک لهمانه لای بینهر تام و چیژ و تیمپۆی خۆی ههیه ،
وای لێهاتووه شهڕه تهقه و جهنگ لـــــــــــــــــــــه وڵاتی
ئێمهدا به بێ سانسۆر سهرکهوتوتر دهبێت وه پارهیهکی خهیاڵی بۆ
سهرف دهکهن به بێ ئهوهی لێکدانهوهی ئـــــهوهیان ههبێت که
ئهم کاره تا چهند جێگای له ئهرشیفی ئهو حیزبه یا کۆمهڵگادا دهمێنێتهوه
، تهنانــــــــــــهت منداڵێک ههست به خاڵه لاوازهکان دهکات وه
ئهگهر ههمان کار بۆ جارێکی تر نمایش بکرێتهوه دهرهێنهر خۆشی
تام و چێژ له بینینهوهی ناکات ،، بۆیه من بهش به حاڵی خۆم ههوڵ
ئـــــــــــــــهیهم له کارهکانمدا ههمان ههنگاو نهنێم..!!
پ / بهڕێزتان به ناوی کۆمپانیایهکی
هونهریهوه کار دهکهن بۆ بهرههم هێنانی ئهم درامایه که خۆت و
چهند هاوڕیهکت له ئهوروپا به ههوڵ و توانای خۆتان داتان مهزراندوه
، دوای گـــــــــــــهڕاندنهوهشتان بۆ کوردوستان ئهمه یهکهم
کاری بهرههم هێنانی هونهری ئهم کۆمپانیایه ، بۆیه دهتوانم بڵێم
ئـــــــــــــــهمه یهکهم جاره کۆمپانیایهک به بێ یارمهتی به
تواناو کامێراو ئامێرو کهل و پــــــــهلی هونهری و تهکنیکی خۆی
کار بکات و دراما بهرههم بهێنی ، لێرهدا دهمانهوێ باسی ئـــــــهم
کۆمپانیایهو و ئاستی هزرو توانا هونهریهکهیمان بۆ بکهیت؟
شۆڕش / بهڵی پاش دامهزراندنی کۆمپانیای
( ئێستاتیک فیلم ) لــه ئهورۆپاو کوردوستان توانیمان چهند کارێک بهرههم
بهێنین به شێوهیهکی زانستی ، یهکهم بهرههمی کۆمپانیهکهمان
زنجیرهی پــــــهروهردهو دهرون ناسی منداڵان بوو بۆ کهناڵی نهورۆز
تیڤی بهرههممان هێنا له ئهوروپا بۆ ئهوهی ههموو بــــاوکان و
دایکان و مامۆستا و گهورهکان مناڵهکانیان به شێوهیهکی زانستی و
ڕاست و دروست پهروهرده بکهن. دوهم کاری کۆمپانیهکهمان فیلی
بڕیار بوو که باس له سهربهستی و ڕاو بۆ چونی ژنان دهکات کــــه
چۆن خۆیان بڕیار لهسهر چارهنوسی خۆیان بدهن ، سێههم بهرههمی
کۆمپانیهکهمان لهسهر داوای کــــهناڵی نهورۆز پانزه ئهڵقهی
ترمان له پهروهردهو دهروون ناسی منداڵان بهرههم هێنا ئێستاش سهرقـــــــــــــــاڵی
بهرههم هێنانی زنجیره درامای { سهمفۆنیای مهرگ } ین که خۆی له
سیانزه تا چوارده حهڵقه دهدات ، ئهم درامایه باس له تێکشکان و
سهرشۆڕی کهسه قێزهوهن و خراپهکان دهکات له کۆمهڵگهدا ،
ئــــــــــــــهم درامایه نوسینی هاوڕیم ( مهمهد جهواهیر) یهکه
هاوبهشمه له پێک هێنان و دامهزراندنی کۆمپانیاکهدا.
ئهم هونهرمهندانهش وهک ئهکتهر بهشداری نواندن دهکهن { بههادین
عهبدوڵا، ئاڵا عومهر، کانی حـهمه عهلی ، شادمان عهزیز ، عوسمان
مهعروف ، نوری کاکه خان ، ئاسایش عوسمان دانش ، بـــــــــــهیان
جاف ، ستار سابر ، عهباس ژاژڵهیی ، ئهڤین عوسمان ، ڕێبوار ئهمین ،
کانی عهبدوڵا ، ئیسماعیل حـــــــــــــهمه کهریم } و چهندانی تر
، کاره هونهریهکانیش، بهرێوهبهری وێنهگرتن و کامێرامان ، ئارام
سهردار ، کاره هونهریهکانی تریش ههژار محهمهد و تۆفیق جاف و
ئاراس ساڵح.
پ / ئاستهنگ و گیروفتهکان کامانهن که
ڕۆژانه له بواری کارکردندا دێته ڕێگاتـــــــــــــــــان له بوارهکانی
{ دهرهێنان ، وێنهگرتن ، ههڵبژاردنی دیمهنهکان و شۆێنهکانی ، ئهکتهرهکان
، مامــــــــــــــــــهڵهی خهڵک و جهماوهر } به تایبهتی کاتی
وێنهگرتن له سهر شهقام و شۆێنه گشتیهکاندا ؟
شۆڕش / کاک ئاسایش ژیان خۆی پڕه له
ئاستهنگ و گیروگرفت ، ئێمهش لـــــــــــــــهم جیهانهدا دهژین
دور نین لهم شتانه ههر لهبهر ئهم هۆیهش تا کار نهکهیت هیچ
گیروگرفت و ئاستهنگێک نایهته ڕێگات ، بــــــهڵام من ئهوانه
هیچیان به گرفت نازانم چونکه هـــــــــــــــــــهر مرۆڤێک
کـــــــه دهکهوێته بــواری کارکردنهوه دهبێت ههوڵی ئهوه
بدات و بزانی تا کارهکه به باشی و پڕۆڤیشناڵانه بــــــــــــه ئهنجام
بگهێنێت به زۆر قۆناخی ههستیاردا تێدهپهڕێت که پڕیهتی لهم
ئاستهنگ و گرفتانه ، گرنگ لێرهدا بهردهوامی و کۆڵ نــــهدانه بۆ
ئهوهی له کوتاییدا سهرکهوتن بــــــــــــــــــــــهدهست بهێنی
لــــــــــــــه کارهکهدا، بۆیه مـــــــــــــن پرسیارهکانت ههمووی
به ههند وهردهگرم لام پهسهند و ڕاسته . لـــــــــــــــــه
کۆتایدا دهمهوێ ئهوه بڵێم تهنانهت هاوڕی هونهریت قسهو گرفت و
ڕک و بهخالهتت وهک تۆو بۆ دهچێنێت بــــــــــــــــــــــه باشی
، بهڵام به تهواوکردن و سهرکهوتنی کارهکهت ئهوانه ههمووی دهبنه
بڵقی سهر ئــــــــــــــاو و نامێنن ، من ئامادهشم ئهم لێدوان و
قسانهشم ههمووی به بهڵگهو دوکۆمێنتهوه بسهلمێنم.!!!
هونهرمهند بههادین عهبدوڵا که ڕۆڵی کهسایهتی
سامی دهبینی له دراماکهدا: ـــ
پ / کاک بههادین ، شێوازی کارکردن له
شانۆ ـــ دراما ـــ فیلم ههر یـــــــــــــهکهو جیاوازی و ڕێبازی
خۆی ههیه ، ئێوه وهک کهسێکی شارهزا له کام لهم بوارانهی که
باسمان کرد خۆتان به گونجاو تر دهبیننهوه و ههست به ئاسودهیی دهکهن
له کارکردندا ، ئایا درامای ( سهمفۆنیای مهرگ ) گۆڕانکاری ههیه لهسهر
ژیانی هونهری تۆ و تا چهند توانای تۆی بهرهو پێش بردوه ، دواتریش
شیوازی کارکردن لـــــه سهمفۆنیای مهرگ له سهر ئاستی دهرهێنان
چۆن ههڵدهسهنگێنی؟
بههادین / کاک ئاسایش دهمهوێ وهڵامی
ئهم پرسیارهتان به سێ تهوهره بدهمهوه.
یهکهم: شانۆ بهشێکی گهورهی له
ژیانم داگیر کردوه ، ئاوێته بونم به شانۆ بـــــــــــــــــهردهوام
بیری نۆێ و ڕابردوی هونهرێکی ڕاستهقینهم پیشان ئهدات ههمیشه
لــــــــه ههوڵی ئهوهدام چۆن له شانۆدا ڕوحێکی پاکو و ژیانێکی پڕ
له خۆشهویستی به ئهزمونێکی نۆی وه پێشکهش بکهم.
کارکردنم له بواری دراماو کاری فیلمسازی خۆشهویستی یهکه بهردهوام
هونهرێکی نۆێم پێ ئهبـــــهخشێ ئهو ڕاستیهم لا دروست دهکات که
چۆن هونهرمهند له شاشهیهکهوه بهر بینهر ئهکهوێت کــه ئهو
بینهره ئهو جهماوهره له ههموو شتێکدا جیاوازن له بیرکردنهوهدا
له ڕۆشنبیریدا لــــه ههموو لایهنهکانی ژیاندا جیاوازیان ههیه ،
ههر لهبـــــــــــــــــــــــهر ئهوهشه تۆ بهردهوام پێویستت
به ههوڵدانه پێویستت به وریایی و زیرهکیه که ههموو جهسته
کاری بۆ دهکات ، هونهری دراماو فیلمسازی بهرکهوتنه بــــه
ماناکانی ژیان به جوڵهی هونهرێک که بهردهوام داوی تازهبونهوهت
لێدهکات ئهمهش وا له هونهرمهند دهکات کـــــــــــه چۆن مامهڵه
له گهڵ ههموو شتێکی گهورهو بچوکدا بکات.
دووهم: ئهم پرسیاره جهماوهریش وهڵامی
بۆی دهبێت چونکه ئــــــــــــهوانیش وهک بینهر چۆن ئهتوانن تۆ
ههڵسهنگێنن تا چ ڕادهیهک له ڕۆڵی کهسایهتی له ڕۆڵی
جوڵـــــــــــهی تۆ ڕازین تـــــــــــا چهنـــــــد ئهتوانی سهرکهوتوبیت
لهو ڕۆڵهی ئهیبینی ، من وهک خۆم به توانایهکی زۆر گــــــــــــهورهوه
بهشداریم تێدا کردوه ، ئهوهندهی بۆم کرابێت پهیوهست بووم به
کاری نوانـــــــــــدن به دۆزینهوهی ئهبعادی ئهو کهسایهتیه که
ڕۆڵی ئهبینم. دیاره ههموو توانایهک که به کاری دێنی پێویستی به
هاوکاری کردنه ، ئــــــــــــهتوانم بڵێم دهرهێنهر و وێنهگریش
ڕۆڵیان ههیه یا دهبێت له هاوکاریکردنی ههموو کارێکی نۆێ
کــــــــــــه هونهرمهند بهرهو پێش دهبات ڕۆڵیان ههبێت ، چونکه
ژیان هـــــــــهمووی ئهزمونه مرۆڤ بهردهوام بــه ئهزمونی نۆێ
بهرهو پێش ئهروا ، ئهگهر کارێکی باشت ئهنجام دا سهرکـــــــــــهتو
بوی ئــــــــــــــهوا کاری داهاتوت ئهبێت سهرکهوتوتربێت ، ئهگهر
پێچهوانه کارێکی خراپ یا کارێکت کرد باش نهبوو ئهبێت بیر بکهیتهوه
چۆن سود له خراپیهوه وهرگری که چۆن چاکی بکهی بهر ههڵهی تر نهکهویتهوه.
سێههم: ئهتوانم بڵێم شێوازی کارکردن لهم
درامایهدا جیاوازه له کارهکانی که پێشتر کردومن چــــونکه من
زیاتر کاری کورته فیلمم کردوه ، دهرهێنهر لهم کارهدا ههوڵ دهدات
ئهزمونێکی نۆێ بــــهرجهسته بکات ، دهرهێنهر ههوڵ ئهدات لهڕی
گرتهوه مانا ببهخشێته ههموو شتێکی جوان و نـــــــــــــــاشرین
بهڕوحێکی پاکهوه ئهیهوێ بهخشندهبێت بۆ ههموو کارهکان ههر له
وێنهو نواندن و گرتــــهوه پهیوهسته به ستراتیژی کاری دهرهێنان
به بهکارهێنانی ههموو خهتهکان بۆ سهرکهوتنی کارهکهی ، زۆر
ورده له بهرێوهبردنی کارهکهیدا نایهوێ هیچ خهتێکی دراماکهی
وون بکات یا لاوازی بکات ، ئهمهش ئهتوانم بڵێم ههوڵێلی باشه بۆ سهرکهوتنی
دراماکه بۆیه چاوهڕی کارێکی باش و نۆێ لێدهکرێت.

(( هونهرمهند بههادین عهبدوڵا له کاتی وێنه
گرتنی چهند دیمهنێکی دراماکه ))
کچه هونهرمهند ئاڵا عومهر ڕۆڵی کارهکتهری
سهمیره له ( سهمفۆنیای مهرگ ) : ــــ
پ / لهم درامایهدا به گڕوتینێکی تازهوه
کارهکتهرهکه بهرجهسته دهکهیت کـــه ئهم کهسایتیه ڕۆڵێکی
سهرهکیه ئهمانهوێ ههستی خۆتمان بۆ باس بکهیت وهک ئهکتهرێکی
به ئهزموون لهم بوارهدا لهسهر سینارێوکه ، وێنهگرتن ، بهرێوهبردنی
کاره هونهریهکان و لایهنهکانی تری دراماکه؟
ئاڵا: بێگومان ئهم دهورهم جیاوازی ههیه
له گهڵ کارهکانی ترم دا ، لهم درامایهدا کهسایهتی دایکێکی میهرهبان
دهبینم که به کۆمهڵی موعانات وکێشهوه دهتوانی ئهو کچهی زۆر به
باشی پهروهرده و گهوره بکات ، کهسایهتی سهمیره بهبێ ڕهزامهندی
دایکی شوو دهکات بــــــــــه سامی له ڕێگای خۆشهویستی و حهز
لێکردنهوه ، کهچی به پێچهوانهوه سامی بۆ هێنانهدی مهرامه
گڵاوهکانی ئامادهیه ههموو کهسێک له ناو بهرێت ، نامهوێت درێژه
به قسهکانم بدهم بـا بینهر له دوای تهواو بوونی کارهکه خۆی
بیبینی ، سینارێوی ئهم درامایه کارێکی جوانهو ڕووداوێکی سیاسی کۆمهڵایهتی
و عاگفی یه ، وهک دهرهێنانیش هونهرمهند شۆڕش قادر دهیگهینێ به
ئهنجام که به شێوازێکی نۆێ و کاریگهرانه ههڵدهستێت به دهرهێنانی
، من وهک خۆم زۆر مرتاحم لـــــــــــــــهم کارهدا چونکه ئهو
دیمهنهی که وێنهی ئهگیرێت ئهگهر دهرهێنهریش پێ باش بێت ئهکتهرهکه
به دڵی نهبێت دوبـــــــــــــــاره دهکرێتهوه بێگومان ئهمهش
بۆ سهرکهوتنی دیمهنهکهو کارهکهیه ، ئهمه شێوازی کارکردنی سهرکـــــــــــــــــــــهوتویانهیه
، لهم درامایهدا هونهرمهند شۆڕش قادر لـــــــــه دهرهێنهرهکــــــــــانی
تر ناچێت و زۆر هێمن و لـــــــــــهسهر خۆیه وهک هاوڕیهک ههڵس
وکهوت له گهڵ کاستهکهو ئهکتهرهکان دهکات بۆیه منیش هیوای سهرکــــــــــــــهوتن
و بهردهوامی بۆ دهخوازم ، بێگومان کــاری وێنهگرتنیش کارێکی ئاسان
نیه چونکه وێنهگری دراما زۆر له کارهکتهرهکان زیاتر هیلاک دهبێت
، ئهگهر دهرهێنهر و وێنهگر مهبهستم ( کامێرامانه) تێویریان بـهدڵ
نهبێت کارهکه سهرکهوتو نابێت ، وهک دهشزانین کاری هونهری
هـــــــــاوکاری ههموانی دهوێت ، بۆیه من بهپێ ئهزموونی چهند
ساڵهی کارکردنم داهاتویهکی گونجاو و سهرکهوتو بــــهدی دهکــــهم
لهم درامایهدا هونهرمهندی لاو ئارام سهردار ههڵدهستێت
بـــــــــــــه کاری وێنهگرتن که زۆر ئارام و به توانایه. هیچ
کاتێک بێزاری پێوه دیار نیهو هیوای بهردهوامی و لهش ساغی بۆ دهخوازم
، به ههمان شێوه کــاره هونهریهکانی تریش به باش دهڕوات ، دوا
وتهم هیوادارم که بتوانین کارێکی جوان بهرههم بهێنین کــه بینهرو
جهماوهری خۆشهویست لێمان ڕازی بن ، لێرهوه ڕێزو خۆشهویستیم بۆ
کاستی سهمفۆنیای مـهرگ و ئهوانهی له پشت کامیراوهو ئهو کهسانهی
کـــــه هاوکاریان کردین به ڕێگه پێدانی وێنهگرتنی دراماکه له
ماڵهکانیانداو له کۆمپانیاو شوێنه گشتیهکاندا ، سوپاس بـــۆ ئێوهی
بهڕیزو خۆشهویستیش لهم بهسهر کردنهوهیهدا.
کچه هونهرمهندی لاو کانی حهمه عهلی ڕۆڵی
کهسایهتی ( باخچه ) .
پ / تۆ وهک خۆێندکارێکی قۆناخی
کۆتـــــــــــــــــایی بهشی شانۆ له پهیمانگای هونهره جوانهکان
توانیوته لهسهر شانۆ و له زنجیره دراماکانی { گهردهلول ، ئارهزوو
} بونی خۆت بسهلمێنی بــــهشداریت له درامای سهمفۆنیای مهرگ ئهزمونێکی
دهوڵهمهنده ، ئایا جیاوازی لــــــــــه نیوان ئهم درامایهو ئهوانی
پێشوتردا چۆن بهراورد دهکهیت؟
کانی: بهڵی بێگومان ههموو کارهکانی
خۆمم زۆر خۆش دهوێت بهبێ جیاوازی چ شانۆ یــا دراما چونکه هونهر
تێکهڵ به ڕوحم بووه و مهحاڵه بتوانم لێ جوداببمهوه ، به عهشقهوه
کـــــــــــارم بۆ کردوه و خۆمم تێدا ماندو کردوه تا به جوانی ڕۆڵهکان
پێشکهش به بینهر بکهم ، خۆشهویستی و ڕێزی تایبهتیم ههیه بۆ دهرهێنهری
ههموو کاره هونهریهکانی ترم و شانازیان پێوه دهکهم بۆ ههتایه
، بهشداری کردنم له درامای سهمفۆنیای مهرگ دا که کارم بۆ کردوهو
دهرهێنانی مامۆستا شۆڕش قادره ، کـاتێک دهرهێنهر منی دهست نیشان
کرد بۆ کهسایهتی باخچه لــــــــهم درامایهدا زۆر خۆشحاڵ بووم
چونکه جوانی دهقهکه زۆر سهرنجی ڕاکێشام ، کاریگهرێتی وای لێکردم
فرمێسک بــــــــــــــــه چاوهکانما بێته خوارهوه ، زۆر کاری
تێکردم ، بۆیه بڕیارم دا بــــــــــه ههموو توانامهوه بهشداری
تێدا بکهم و به پهرۆشهوه وهـــــهوڵی باشهوه کارم بۆ کردوه ،
کهسایهتی باخچه کــــــــــــهسایهتیهکی ئینسانیه و پاک وجوان و
سهرنج ڕاکێشه شهخسیهتێکی تایبهت و تا بڵێت لێهاتووی ههیه
جیاوازه لــــهو کهسایهتیانهی که پێشتر رۆڵم بینیوه له
دراماکانی تردا ، له ههموو ڕویهکهوه جیاوازه له کارهکانی
پێشوترم.
سهمفۆنیای مهرگ بـــــــــــــــاس له ڕوداوێکی سیاسی ئهکات
کـــــــــــــــــــــه به دوای خۆیدا چهندهها کێشهی کۆمهڵایهتی
لێ ئهکهوێتهوهو بهردهوامه ، ئهم درامایه له ههموو ڕویهکهوه
گۆڕانکاری بـهرچاوی پێوه دیاره ، بهختهوهرم که ئهم درامایه ئهزمونێکی
زۆر گهورهو تــــازهیه بۆ من وهک خۆێندکارێکی دوا قۆناخی پهیمانگای
هونهره جوانهکان ، دهرهێنهر به ستایلێکی نۆێ و جیاوازهوه کار
دهکات. تهعامولێکی جوان و زانستیانه له گهڵ تهواوی کاستهکهدا
دهکات وهک هاوڕیهک نــهک خاوهن دراماکهو دهرهێنهر، بۆیه ههموومان
ههست بهوه دهکهین یــــــــهک خێزانین ، دوا وتهم لێرهوه
سوپاسی ههموو ئهو کهس و لایهنانه دهکهم که یارمهتیان داوین له
ههڵسوڕاندنی ئهم درامایهدا.
هونهرمهند نوری کاکه خان ڕۆڵی کهسایهتی
دکتۆر: ـــ
پ / ئێوه وهک هونهرمهندێک که له
بواری هونهریدا کارت کردوه ئهم درامایه تا چهنــــــــــــــــــــد
کاریگهری خۆی لای تۆ و شێوازی کارکردن و کهسایهتیهکهت لا پهسهنده
وهک نواندن؟
نوری: بهڵی کهسایهتی دکتۆر هیوا که
من دهیبینم لهم درامایهدا پاش ئهوهی کــه سینارێۆکهم پێدرا له
لهیهن دهرهێنهرهوه و خۆێندمهوه زپر به دڵم بوو ، دکتۆر هیوا
کهسایهتیهکه لــــــــــه دراماکهدا خاوهنی خێزانهو دوو
منداڵیشی ههیه به ڕێکهوت دهکهوێته مامهڵه کردن لــــــه گهڵ
کهسێک دا که ناوی یهکێکی تری له خۆی ناوه و دێته ئهو شارهوه
بۆ ئهوهی به هۆی دکتۆرهوه بگـــــاته ههندهران ، دکتۆریش له
پێناوی پارهدا به هۆی قاجاخچیهوه یارمهتی دهدات ، تـــــــــــا
ئێرهو دهمهوێ بینهر دوای تهواو بوونی کارهکه که پهخش کرا ههموو
ئهم ڕوداو و کارهساتانه ببینێت ، ڕۆڵی دکتۆر بۆ مـــــــــــــــــن
کهسایهتیهکی تازهیهو بێگومان کاریگهری خۆی ههیه لای من ، پێم
وایه توانیومه ڕۆڵهکه بــــــــــــــــه باشی ببینم چونکه دهرهێنهر
تا ڕادهیهکی باش ڕهزامهنده له وانهی که داوای دهکــــــــــــات
وهک کهسایهتیهکهی دکتۆر هیوا جێبهجێم کردوه ، بینهری ئازیزیش
کــــــــــــــه دراماکه پهخش کرا رای خۆیان دهبێت لهسهر دهورهکهم
له ههموو کارێکی هونهریدا ئهکتهر بهرامبهر زۆر کهس ڕۆڵ دهگێرێت
گهر بێتو بتوانی ئهبعادی کهسایهتی خۆی و بهرامبهرهکهی بدۆزێتهوه
بێگومانم دهتوانی ڕۆڵهکهی به جوانی ئهدا بکات و سهرکهوتن
بــــــــــــه دهست بهێنێت ، شێوازی کارکردن لهم درامایهدا زۆر به
باشی دهڕوات له دهرهێنانهوه تا دهگاته ههموو کارهکانی تر ،
ئێمه وهک کاستهکه کهسمان بــه یهکتری نامۆنین وهک یهک خێزان
کاردهکهین له پێناوی سهرکهوتنی دراماکهدا ، کهسایهتی دکتۆر
هیوا لـــــــــــــــــــه ههموو کارهکانی پێشوترم جیاواز تره زۆر
لام پهسهنده و ههوڵی زۆر دهدهم تا بتوانم سهرکهوتوبم تێدا.

(( چهند دیمهنێکی تر له درامای سهمفۆنیای مهرگ
))
هونهرمهندی لاو ئارام سهردار که بهڕێوهبهری
وێنهگرتن و کامیرامانه لــهم درامایهدا و خۆێندکاری پهیمانگای
هونهره جوانهکانه،بهشی میوزیک.
پ / ئارام ، درامای سهمفۆنیای مهرگ له
ڕووی تهکنیکهوه چونه لاتان بـــــــــــــه تایبهتی بۆ تۆ که ئهمه
یهکهم ئهزمونی وێنه گرتنی تۆیه له بواری زنجیره درامادا ،
ئـــــــــــــــــــایا شێواز و ستایل و شێوهی کارکردنی شۆڕش قادر
چونه به لاتانهوه؟
ئارام سهردار: من وهک بهڕێوهبهری
وێنهگرتن و وێنهگری ئهم درامایه کارهکه بــــه یهکهم کار دهزانم
له ڕووی تهکنیکهوه چونکه دهرهێنهر ههموو کامێراکان و ئامێرهکانی
له گهڵ خۆی لـه هۆڵهنداوه هێناوهتهوه بۆ کوردوستان که موڵکی
کۆمپانیای { ئێستاتیک فیلم } ه وه بـــــــــــــــــه شێوازو
ستایلێکی زۆر پڕۆڤیشناڵانه کار له دراماکهدا ئهکات به تایبهتی بهکار
هێنانی ئهو ئامێرانهی که باسم کرد کــــــــــــــــه دههوانم
بڵێم بۆ یهکهم جاره له کوردوستان بهکار دههێندرێت ، وهک وتم ئهمه
یـــهکهم ئهزمونی منه له بواری دراماسازیدا بهڵام لهوهو پێشتر
چهندین کاری وێنهگرتنم بــــــــه ئهنجام گهیاندوه له بواری
کورته فیلم و فیلمی درێژ و کلیپی گۆرانی دا ، بهڵام ئهم درامایه
جیاوازی ههیـــــه بۆ من چونکه دهرهێنهر زۆر به زانستیانهو وردی
کار دهکات و شتهکان دهبینێت و نایهڵی بچوکترین ههڵه تێپهر بکات
ئهوهش لـــــــه لایهک ههوێنێکه بۆ سهرکهوتنی کارهکه و
لــــــــه لایهکیشهوه زانیاری زۆر چاکه بۆ
مــــــــــــــــــــــــــــــن وهک بواری وێنهگرتن و سودی زۆری لێ
وهردهگرم ، من زۆر لـــــه ئهکتهرو ستافی کارهکه ڕازیم به گشتی
و به تایبهتیش هونهریهکان وهک کاکه ههژار که دهنگ ههڵگرهو
کاک تۆفیق جاف که کاری فۆتۆ دهکات.
ماوهتهوه که بڵیم ئێمهی کورد بتوانین ههوڵ و تواناکانمان یهک
بخهین بۆ ئهنجام دان و باشتر کردنی کاری دراماو فیلمسازی کورد ، تهجروبهی
کاری کۆمپانیای لـــــــــــــــــــــــــــــهم جۆرهش برهو پێبدهین
وه داواکاریشم لـــــــــــــــه وهزارهتی حکومهتی ههرێمی
کوردوستان و بهڕیوهبهرانی کهناڵه ئاسمانیهکانی کوردسات و
کوردوستان تێڤی و زاگرۆس و نهورۆزو کهناڵهکانی تر ، له دوای دهرکهوتنی
ئــاستی هونهری درامای سهرکهوتو پڕۆڤیشناڵانه بهرههمهکه بکڕنهوهو
پشتگیری لێ بکهن لــــــــــــــــــــه پێناوی خوڵقاندنی داهاتویهکی
باش بۆ دراماو هونهری کوردی.
____________________________________________________
تێبینی:- بۆ
زانینی جهماوهر و بینهرانی خۆشهویست ، ئێستا هونهرمهند شۆڕش
قادر دوای تهواوبونی وێنهگرتن سهرگهرمی مۆنتاژ کردنی درامای سهمفۆنیای
مهرگه له شاری سلێمانی.
شانزهی دیسمبهری 2008
سوید / بۆرۆس
|