Text Box:  

په‌یوه‌ندیپه‌رتووکخانه‌ئێمهلینکئه‌رشیفنووسه‌رانده‌سپێک

 

 

 

 

   سه‌ر هه‌ڵدانى په‌تاى کولێرا له‌هه‌ریَمى كوردستاندا:رِاى گشتى كوردیی تووڕِه‌ترده‌كات.


ئاماده‌کردنی : ئاسۆ

 

په‌تاى كولیَرا یه‌كیَكه‌ له‌و نه‌خوَشیانه‌ى كه‌ئیَستا له‌زوًَر به‌ى ولاَتانى جیهاندا بنه‌برِكراوه‌ ، په‌پیَى رِاپوَرته‌ ته‌ندرووستیه‌ جیهانیه‌كان ئه‌م نه‌خوَشیه‌ ئیَستا له‌نیو ولاَته‌دواكه‌وتوو هه‌ژاره‌كاندا هه‌یه‌ وه‌ك ولاَته‌كانى سوَماڵ ،به‌نگلادیش ،ئه‌سیوبیا كوردستان و چه‌نده‌ولاَتیَكى دیكه‌ ، ئه‌م ولاَتانه‌ به‌شى زوَرى دانیشتوه‌كانى به‌ده‌ست هه‌ژارى وبرسیَتىو بیكارییه‌وه‌ ده‌ناڵیَنن . ئه‌مه‌ سه‌ربارى نه‌خوَشىو په‌تادرمه‌كان كه‌هه‌رِه‌شه‌ له‌ژیانى ملیَوَنه‌هاكه‌س ده‌كه‌ن . هه‌ریَمى كوردستان كه‌ له‌تیَكرِاى بواره‌ سیاسىو كوَمه‌لایه‌تىو ئابورییه‌ كانه‌وه‌ له‌ولاَتانى كیشوه‌رى ئه‌فریقیا باشتره‌ و زیاده‌رِوَیش نیه‌ گه‌ر بڵیَن ئابورى كوردستان له‌زوَریَك له‌ولاَتانى تازه‌گه‌شه‌ سه‌ندوش به‌هیز تره‌، به‌لاَم گه‌وره‌ترین په‌تاو درمو ونه‌خوَشى كه‌له‌كوردستاندا بونى هه‌یه‌و سه‌رچاوه‌ى هه‌مووده‌رده‌كانه‌ گه‌نده‌ڵیه‌ . ناعه‌داله‌تىو گه‌نده‌ڵىو بیروَكراتیه‌ت له‌كوردستاندا بوَته‌ ڤایروَسیَك كه‌ئیَستا له‌چه‌ندین نه‌خوَشى ترسناكدا خوَیمان نیشان ده‌دات . په‌تاى كولیَرا كه‌ماوه‌ى دومانگه‌ به‌روَكى خه‌ڵكى له‌هه‌ریَمى كوردستاندا گر توه‌ به‌چه‌ندین شیواز قسه‌ى له‌سه‌ر كراوه‌، هه‌ریه‌ك له‌حكومه‌ت و كار به‌ده‌ستانى وه‌زاره‌تى ته‌ندرووستى سه‌رچاوه‌ى نه‌خوَشیه‌كه‌ ده‌گیَرِنه‌وه‌ بوَ ئاوى پیس و پا كو خاویَنى هاولاتیان . هه‌رچى هاولاَتیانیشه‌ سه‌ر یان لیَشیَواوه‌و توشى گومان و دودڵى بوون و له‌ئاینده‌ى خوَیان و كه‌سوكاریان دڵنیانین
خه‌ڵكى ئیَستا رِوَژانه‌ زیاد له‌پیَویست بایه‌خ به‌ پاكو خاویَنى ئه‌ده‌ن ،سه‌ره‌ رِاى گرانى نرخى سوته‌مه‌نى ئاوه‌كه‌ش ده‌كوڵیَنن ، به‌ڵام ئه‌وه‌ى تیَبینى ده‌كریَت كار به‌ده‌ستانى حكومه‌تى هه‌ریَم وه‌ك پیشه‌ى هه‌موو جاریان هیچ هه‌وڵیَكى جدیان نیه‌ بوَ بنه‌ برِكردنى سه‌ر چاوه‌ى نه‌خوَشیه‌كه‌ ،وه‌ك زانراویشه‌ تیكرِاى سه‌ر چاوه‌كانى ئاو له‌ده‌ڤه‌رى سلیَمانیدا پیسه‌و به‌كارى خواردنه‌وه‌ نایه‌ت .پیَویست بوو حكومه‌ت به‌زووترین كات بیریی له‌ چاره‌سه‌ریَك بكردایه‌وه‌ بوَئه‌وه‌ى كیَشه‌ى ئاوى خواردنه‌وه‌ چاره‌سه‌ر بكریَت ، په‌تاى كولیَراش كه‌سه‌رچاوه‌كه‌ى ئاوه‌ ، بوَیه‌كجارى بنه‌ برِبكرایه‌ ,به‌لاَم ئه‌وه‌ى كه‌ئیَستا ده‌بینریَت هیچ هه‌نگاویَك بوَ چاره‌سه‌رى كیَشه‌كه‌ نه‌نراوه‌و ئه‌وه‌رِیَگاچاره‌یه‌شى كه‌ئیَستا له‌نیو ده‌زگاكانى رِاگه‌یاندنه‌وه‌ باس ده‌كه‌ریَت ته‌نیا قسه‌ى نیو رِاگه‌یاندنه‌ ،له‌دواى پروَسه‌ى ئازادى كه‌ حكومه‌تى هه‌ریَم بوو به‌خاوه‌نى داهاتوو پاره‌یه‌كىزوَر تارِاده‌یه‌كى باشیش ژیانى دانیشتوانى هه‌ریَمى كوردستان رِووى له‌باشى كرد كوردستان رِوى له‌ئاوه‌دان كردنه‌وه‌ ناو زیادله‌ (56) گه‌ره‌كى نویَ له‌سلیَمانى چوه‌ سه‌ر نه‌خشه‌ییشاره‌وانى ئه‌م شاره‌
كه‌ده‌بوو شاره‌وانى له‌ماوه‌ى ئه‌م چه‌ن ساڵه‌دا پرِوَژه‌ى خزمه‌ت گوزارى بوَ به‌ئه‌نجام بگه‌یه‌ندایه‌، كه‌ به‌دا خه‌وه‌ تاوه‌كو ئیَستا ئه‌م گه‌رِه‌كانه‌ كه‌ به‌ده‌یان هه‌زار خه‌ڵك تیدا نیشته‌ جیَن هیچ پرِوَژه‌یه‌كی خزمه‌ت گوزارى تیدا نابینریَت
. نه‌بوونى توَرِى ئاو له‌نیو ئه‌م گه‌رِه‌كانه‌دا خه‌ڵكى ناچار كردوه‌ كه‌ پانا به‌رنه‌ به‌ر بیر ، ئه‌م بیرانه‌ش به‌ پیَى هه‌موو تاقیكردنه‌وه‌ى تاقیگه‌كان پیسه‌و به‌كارى خواردنه‌وه‌ نایه‌ت . به‌لاَم به‌ناچارى دانیشتواى ئه‌م گه‌رِه‌كانه‌ ئه‌و ئاوه‌ به‌كاردینن كه‌ ئه‌مه‌ش مه‌ترسى له‌سه‌ر ژیانى دانیشتواى شارى سلیَمانى دروست ئه‌كات . له‌هه‌موو دونیادا نه‌خوَشیه‌ ترسناكه‌ كان به‌هه‌رِه‌شه‌ بوَسه‌ر ئاسایشى نه‌ته‌وه‌ى داده‌نریَت ، به‌لاَم جیگاى سه‌رسورِمانه‌ كه‌ حكومه‌تى هه‌ریَم له‌م مه‌ترسیه‌ گه‌وره‌یه‌ بیَده‌نگه‌و هه‌نگاوى خیراى هه‌ڵنه‌ گرتوه‌ ، بونى 27 هه‌زار حاڵه‌تى سكچونو رِشنانه‌وه‌ له‌هه‌ریَمى كوردستان ئه‌و زه‌نگه‌ ترسناكه‌ بوو كه‌درا به‌گویَى به‌ر پرسه‌كاندا ، ئه‌وانیش تائَیستا بیده‌نگیان هه‌ڵبژاردوه‌ ،
هاولاَتیانیش به‌نیگه‌رانیه‌كى زوَره‌وه‌ چاودیَرى دوَخه‌كه‌ده‌كه‌ن و خوَیان داوه‌ته‌ ده‌ست قه‌ده‌ر و چاره‌نوسیان له‌ده‌ست پیاوانى ده‌سه‌لاَت دایه‌ ، ئه‌و ده‌سه‌لاَتى كه‌هیچ كات گوىَ به‌ به‌رژه‌وه‌ندى بالاَنى هاولاَتیان ناده‌ن .
ماموَستا موَفه‌ق : ماوى 8 ساڵه‌ پیشه‌ى ماموَستاییه‌و خاوه‌نى چه‌ند مناڵه‌و وه‌ك خوَى ده‌ڵیَت دواى ئه‌و هه‌موو خزمه‌ته‌ پارچه‌یه‌ك زه‌ویم وه‌رگرتوو منیش وه‌ك ئه‌و خه‌ڵكه‌ كردومه‌ته‌ خانوو بوَئه‌وه‌ى له‌ده‌ست ژیانى كریَچیَتى قوتارم بیَت ، به‌لاَم ئیَستا ده‌یان كیَشه‌ى ترم بوَدرووست بوه‌ نه‌كاره‌ بام هه‌یه‌و نه‌ئاو نه‌ خزمه‌ت گوزارى تر ، هه‌موى ده‌بیَت له‌ئه‌ستوَى خوَم و ئه‌و موچه‌كه‌مه‌بیَت كه‌وه‌رى ده‌گرم من ئیَستا له‌ گه‌رِه‌كی قرِگه‌م موَلیده‌یه‌ و كاره‌باى سه‌ره‌كى له‌ئه‌ستوَى خوَمه‌ ئاو بیرم لیَداوه‌ ئیَستاش ده‌ڵیَن ئاوى بیر پیسه‌ ئه‌ى باشه‌ ئه‌گه‌ر ئاوى پاكم ده‌ست نه‌ كه‌ویَت قورِى كوىَ به‌سه‌رى خوَم دابكه‌م ، ده‌ڵیَن ئاو بكوڵیَنه‌ بتڵیَك خاز به‌ 36 هه‌زاره‌ به‌شى چوار ئاو كولاَندن ئه‌كات ، حكومه‌تى ئاو هاناكریَت ، هه‌مووشت له‌ئه‌ستوَى هاولاَتىبیَت .حكومه‌ته‌كه‌ى ئیَمه‌ هه‌رچى سامانى میله‌ته‌ ده‌یخه‌نه‌ گیر فانى خوَیان و ئه‌و خه‌ڵكه‌ش چى به‌سه‌ر دیَت موشكیله‌ى ئه‌وان نیه‌ من ده‌مه‌ویَت به‌حكومه‌ت بڵیَم ئه‌گه‌ر ئه‌م جاره‌ هه‌ڵبژاردن بوو په‌نجه‌م ده‌برِم ده‌نگتان بوَناده‌م .
كاك عوسمان مه‌حه‌مه‌د:كاسپكاره‌و دانیشتوى گه‌رِه‌كى كوردساته‌ ئه‌ویش ووتى گه‌وره‌ترین كیَشه‌ كه‌ئیَستا له‌گه‌رِه‌كه‌كه‌ماندایه‌ كیَشه‌ى ئاوى پیسه‌، به‌رِاستى نه‌ك گه‌رِه‌كه‌كه‌ى ئیَمه‌ به‌ڵكو تیَكرِاى گه‌رِه‌كه‌كانى شار توشى ئه‌م كیَشه‌یه‌ بوون به‌لاَم گه‌رِه‌كه‌كه‌ى ئیَمه‌ هیچى بوَنه‌كراوه‌ نه‌ ئاوى هه‌یه‌ نه‌ كاره‌ باى ته‌واوه‌ نه‌ رِیَگاو بانى باشه‌ به‌كورتى و كوردى لیَره‌ حكومه‌تى لیَنیه‌و به‌ده‌ست خوَمانه‌وه‌ یه‌، خواش سه‌به‌بكارمان بگریًَت .
گه‌رِه‌كى كانیسپیكه‌ كه‌ له‌ نیو گه‌رِه‌كه‌ تازه‌كاندا یه‌ ،به‌لاَم ئه‌م گه‌رِه‌كه‌ لاى خه‌ڵك به‌ فه‌راموشكراوترین گه‌رِه‌ك سه‌یر ده‌كریَت ئه‌وه‌ى پرِوَژه‌بیَت تیدا ئه‌نجام نه‌دراوه‌.ئه‌وه‌ى جاریَك سه‌ردانى ئه‌م گه‌رِه‌كه‌ بكات توشى نائومیَدى ده‌بیَت له‌ورِاستیه‌ ش تیَده‌گات كه‌له‌م مه‌مله‌كه‌ته‌دا كه‌ناوى كوردستانه‌ له‌ باتى حكومه‌تیَكى شارستانىو خزمه‌ت گوزار باش كوَنه‌ ئیمپرا توَره‌كان له‌ سه‌رده‌سه‌لاَتن له‌به‌ر ئه‌وه‌ى زوَر ناوچه‌ هه‌یه‌ له‌كوردستاندا له‌سه‌رده‌مى عوسمانیه‌كانه‌وه‌ پرِوَژه‌ى حكومه‌تى به‌خوَیه‌وه‌ نه‌بینیوه‌ .
شلیَر موسته‌ فا :كه‌ خویند كاریَكى ئاماده‌ییه‌و له‌م گه‌رِه‌كه‌ نیشته‌ جیَیه‌ ووتى گه‌رِه‌كه‌كه‌ى ئیَمه‌ به‌هیچ شیَوه‌یه‌ك ئاورِى لیَنادریَته‌ وه‌ حكومه‌تى هه‌ریَم له‌ باتى خزمه‌ت به‌م گه‌رِه‌كانه‌ ده‌چیَت خزمه‌ت به‌گه‌رِه‌كه‌ كوَنه‌كانى شار ده‌كات كه‌زوَربه‌ى پرِوَژه‌خزمه‌ت گوزاریه‌ كانى تیَدایه‌ ، ئه‌م حكومه‌ته‌ى ئیَمه‌ ناعه‌داله‌ ترین حكومه‌ته‌ له‌م سه‌رده‌مى مروَڤایه‌تیدا .ئیَمه‌ نه‌ك توشى كولیَرا به‌ڵكو توشى ده‌یان ده‌ردى تر ده‌بین به‌هوَى نه‌بوونى خزمه‌ت گوزاریه‌وه‌ حكومه‌ت ئه‌چیَت تونیَل لیَئه‌دات، ئوتیل ئه‌كاته‌وه‌ ،سوَپه‌ر ماركیَت ئه‌كاته‌وه‌ بینا بوَیه‌كیَتى و پارتى ئه‌كات ، له‌باتى ئه‌وه‌ى خزمه‌ت به‌م گه‌رِه‌كانه‌ بكات .حكومه‌ته‌كه‌ى پارتىو یه‌كیَتى له‌یه‌ك كاتا خه‌ڵكیان له‌بیره‌ یان ده‌نگیان بوَبدات یان له‌كاتى جه‌نگدا به‌كوشتیان بدات .
ده‌كریَت ئه‌وه‌ بلیَین كه‌ له‌دواى سه‌ر هه‌ڵدانى ئه‌م په‌تایه‌، رِاى گشتى كوردستان نیگه‌رانیو بیزاریان به‌رامبه‌ر
به‌ حكومه‌تى هه‌ریَم زیادى كردوه‌و چاره‌سه‌ر نه‌كردنى كیَشه‌و كه‌مووكورِییه‌ كان حكومه‌ت و خه‌ڵكى كوردستان به‌ره‌و هه‌ڵدیَریَكى ترسناك ده‌بات .